Halloween – Lễ Trái Bí Tây” – Trick-or-Treat

Halloween

The word Halloween or Hallowe’en dates to about 1745 and is of Christian origin. The word “Hallowe’en” means “hallowed evening” or “holy evening”. It comes from a Scottish term for All Hallows’ Eve (the evening before All Hallows’ Day). In Scots, the word “eve” is even, and this is contracted to e’en or een. Over time, (All) Hallow(s) E(v)en evolved into Hallowe’en. Although the phrase “All Hallows'” is found in Old English “All Hallows’ Eve” is itself not seen until 1556. 

Từ Halloween được viết rút gọn từ nhóm chữ “All Hallows’ Eve”, nghĩa là “Đêm vọng Lễ Các Thánh”.”Đêm vọng Lễ Các Thánh” là một lễ hội truyền thống được tổ chức vào ngày 31 tháng 10 hàng năm, vào buổi tối trước Lễ Các Thánh trong Kitô giáo Tây phương, tức ngày 01 Tháng Mười một.. ( Xin đọc tiếp phần tiếng Việt bên dưới).

Halloween or Hallowe’en (a contraction of All Hallows’ Evening), also known as Allhalloween, All Hallows’ Eve, or All Saints’ Eve, is a celebration observed in a number of countries on 31 October, the eve of the Western Christian feast of All Hallows’ Day. It begins the three-day observance of Allhallowtide, the time in the liturgical year dedicated to remembering the dead, including saints (hallows), martyrs, and all the faithful departed.

It is widely believed that many Halloween traditions originated from Celtic harvest festivals which may have pagan roots, particularly the Gaelic festival Samhain, and that this festival was Christianized as Halloween. Some academics, however, support the view that Halloween began independently as a solely Christian holiday.

Halloween activities include trick-or-treating (or the related guising), attending Halloween costume parties, carving pumpkins into jack-o’-lanterns, lighting bonfires, apple bobbing, divination games, playing pranks, visiting haunted attractions, telling scary stories and watching horror films. In many parts of the world, the Christian religious observances of All Hallows’ Eve, including attending church services and lighting candles on the graves of the dead, remain popular, although elsewhere it is a more commercial and secular celebration. Some Christians historically abstained from meat on All Hallows’ Eve, a tradition reflected in the eating of certain foods on this vigil day, including apples, potato pancakes and soul cakes.

Halloween ou l’Halloween (usage canadien)
est une fête originaire des îles Anglo-Celtes, célébrée dans la soirée du 31 octobre, veille de la Toussaint. Son nom est une contraction de l’anglais All Hallows Eve
qui signifie The Eve of All Saints’ Day en anglais contemporain et peut se traduire comme
« la veillée de la Toussaint ».

***

Từ Halloween được viết rút gọn từ nhóm chữ “All Hallows’ Eve”, nghĩa là “Đêm vọng Lễ Các Thánh”.

“Đêm vọng Lễ Các Thánh” là một lễ hội truyền thống được tổ chức vào ngày 31 tháng 10 hàng năm, vào buổi tối trước Lễ Các Thánh trong Kitô giáo Tây phương, tức ngày 01 Tháng Mười một..

Đây là ngày bắt đầu Tam nhật Mùa Các Thánh (Allhallowtide) – khoảng thời gian trong năm phụng vụ dành để tưởng nhớ những người đã chết, gồm các Thánh, các Vị tử đạo và tất cả các Tín-hữu trung kiên đã qua đời.Người Công-giáo gọi là: Lễ Các Thánh, còn gọi là Lễ Chư Thánh hoặc Lễ Các Thánh Nam Nữ.

Theo truyền thống, trọng tâm của Halloween là xoay quanh chủ đề sử dụng những “sự hài hước và chế giễu để đối đầu với quyền lực của cái chết”.

Theo nhiều học giả, Halloween là một ngày lễ đã được Kitô giáo hóa mà ban đầu, chịu ảnh hưởng bởi các lễ hội thu hoạch của người Celt, có thể mang nguồn gốc ngoại giáo, đặc biệt là lễ hội Samhain của người Gael. Các học giả khác cho rằng Halloween có nguồn gốc độc lập với Samhain và chỉ có gốc rễ Kitô giáo.

Ngày này những đứa trẻ sẽ hoá trang trong những bộ trang phục quái lạ đi đến gõ cửa những ngôi nhà để xin bánh kẹo. Ngày lễ này được tổ chức ở các nước phương Tây, chủ yếu ở Hoa Kỳ, Canada, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, Ireland, Puerto Rico và bắt đầu trở nên phổ biến tại Úc, New Zealand và có cả ở Việt Nam.

Image result for halloween all saints day all souls day

Nguồn gốc tên gọi

Tên gọi Halloween hay Hallowe’en có niên đại từ khoảng năm 1745 và có nguồn gốc Kitô giáo.
Từ “Halloween” có nghĩa là buổi tối linh thiêng hay thánh thiêng. Nó bắt nguồn từ một thuật từ Scotland All Hallows’ Eve (buổi tối vọng lễ chư thánh). Trong tiếng Scots, từ eve chính là even (buổi tối) trong tiếng Anh, từ này sau được viết ngắn gọn thành e’en hay een. Theo thời gian, All Hallows’ Eve dần trở thành Halloween.

Truyền Thuyết Dân gian khác.

Theo sử gia Nicholas Rogers thì nguồn gốc của lễ Halloween có từ rất xưa, liên quan đến tục thờ nữ thần Pomona thời cổ đại La Mã; Pomona là một vị thần cai quản cây cỏ, hoa quả. Ngoài ra người La Mã còn có lễ thờ người chết gọi là Parentalia. Tục lệ này tương tự như lễ samhain của người Celt cử hành vào cuối mùa trồng trọt như “kết thúc mùa hè”.

Theo Từ điển Oxford về truyền thuyết dân gian Anh thì samhain là lễ hội thu hoạch của người Celt xứ Ailen thời tiền-Kitô giáo. Thư tịch thời Trung cổ cũng như văn hóa dân gian các xứ Ailen, Wales và Scotland đều cử hành lễ samhain như cuộc gặp gỡ giữa người trần gian và cõi siêu nhiên. Văn tịch cổ nhất về samhain là sách vở do tu sĩ Công giáo ghi chép vào thế kỷ thứ 10-11, tức khoảng 400 năm sau khi Kitô giáo trở nên phổ biến ở Ailen.

Trick-or-treat

Trick-or-treat ở Thụy Điển

Trick-or-treat là một phong tục cho trẻ em vào đêm Halloween. Trẻ em trong trang phục Halloween và xách theo một túi đựng kẹo đi từ nhà này sang nhà khác đòi kẹo, đôi khi đòi tiền bạc với câu hỏi: “Trick-or-treat?” (thường dịch là ‘cho kẹo hay bị ghẹo’ hoặc ‘lừa hay lộc’). Những đứa trẻ sẽ nghịch ngợm, chọc phá chủ nhà hoặc tài sản của họ nếu họ không cho kẹo.

Tại Bắc Mỹ, trick-or-treat đã trở thành một phong tục truyền thống của Halloween, ít nhất là từ cuối những năm 1950. Chủ nhà khi tham gia vào Halloween thường trang trí lối vào riêng của họ với những hình nhựa, giấy, bộ xương và đèn bí ngô. Một số chủ nhà thường để kẹo trong chậu ở ngoài cổng hoặc trực tiếp đưa cho những đứa trẻ. Trong những năm gần đây, trick-or-treat đã lan rộng đến mọi nhà trong một khu phố, bao gồm cả nhà ở cao cấp và chung cư cao tầng.

Ở Scotland và Ireland, guising – cải trang để đi xin kẹo – là một truyền thống Halloween và đã được ghi nhận ở Scotland vào năm 1895. Hoạt động này được ghi nhận lần đầu ở Bắc Mỹ vào năm 1911. Ở Tây Ban Nha, guising được gọi là calaverita (hộp sọ nhỏ), và thay vì “trick or treat”, các em hỏi ¿me da mi calaverita (“bạn có thể cho tôi hộp sọ nhỏ của tôi được không? “); calaverita là một hộp sọ nhỏ làm bằng đường hoặc sô cô la.

Nguồn gốc khoa học của quái vật Halloween !!

Người sói, thây ma, hồn ma…. những sinh vật tiêu biểu cho sự đáng sợ của mùa Halloween không phải tự dưng xuất hiện trong các câu chuyện. Nhiều quái vật có gốc gác từ những nỗi sợ của thời Trung cổ, nhiều sinh vật lại được phóng đại từ hiện tượng có thật trong tự nhiên.

1. Jack-o’-Lanterns

Bí ngô khoét rỗng, thắp nến có tác dụng xua đuổi các linh hồn quỷ dữ trong đêm Giao thừa của người Celtic.

Image

Bí ngô khoét rỗng, thắp nến có tác dụng xua đuổi các
linh hồn quỷ dữ trong đêm Giao thừa của người Celtici

Những quả bí ngô bị khoét rỗng, mô phỏng những khuôn mặt đáng sợ là biểu tượng nổi tiếng nhất của mùa Halloween. Theo các sử gia, hoạt động moi ruột và thắp nến bên trong bí ngô là một tập tục của người Celtic được du nhập vào Mỹ bởi dân di cư Ai len. Tại quê nhà, họ sử dụng củ cải, một loài thực phẩm phổ biến hơn nhưng khí hậu Mỹ thuận lợi cho bí ngô hơn. Những khuôn mặt phát sáng, đáng sợ của bí ngô có tác dụng xua đuổi các linh hồn quỷ dữ lang thang trên đường phố vào đêm 31/10, đêm Giao thừa theo lịch Celtic.

2. Dơi

Thị lực gần như bằng 0, treo ngược mình trên cây …

==> Đọc tiếp bài về các Quái Vật Halloween 

http://forum.tealounge.info/viewtopic.php?f=38&t=1466

Image

————————————

Những Truyền thuyết về Halloween:

*”Jack-ó-lanterns”
Theo truyền thuyết của nước Ái Nhĩ Lan (Ireland) thì từ ngữ “Jack-ó-lanterns” đến từ một người có tên là Jack. Jack là một chàng thiếu niên đã chết nhưng linh hồn không được phép vào Thiên Đàng vì lý do: lúc sống, anh ta vốn là một người tham lam, bủn xỉn, thường cất giấu tiền bạc, keo kiệt không hề bố thí cho ai một chút gì. Thế nhưng anh ta lại cũng không thể vào Địa Ngục vì lúc còn sống anh ta đã từng chơi đùa với ma quỷ, nên quỷ không bắt anh.

Chuyện kể rằng: một hôm có con quỷ đến quấy phá một vùng dân cư, chẳng may bị báo động, người ta đến cầu cứu các vị tu sĩ đem các vật thánh đến “yểm” và “khóa các cửa” ra vào. Thế là con quỷ bị bắt… Jack đã nhận ra đó là con quỷ thường vui đùa với mình và Jack đã tìm cách gỡ vật “yểm ma quỷ” mở đường cho quỷ chạy thoát.

Để đền ơn cứu mạng, quỷ hứa với Jack là sẽ không bắt hồn Jack về Địa Ngục. Do đó, khi Jack chết vì ….

==> Đọc tiếp về truyền thuyết Halloween
http://forum.tealounge.info/viewtopic.php?f=38&t=1466

————————————————

Ý nghĩa của ngày Halloween.

Về giáo dục, hành động và cuộc đời của Jack đã trở thành những kinh nghiệm để tuổi trẻ rút ra một bài học làm người, đó là: Sống không nên tham lam, bủn xỉn, keo kiệt, phải có lòng bác ái, từ bi, biết giúp đỡ kẻ khó khăn, không nên chơi đùa với ma quỷ. Ma quỷ hiểu theo nghĩa bóng là những trò lừa lọc, đe dọa, làm cho người khác sợ hãi, những việc làm tinh quái do trí thông minh và tưởng tượng của tuổi trẻ sáng tạo ra có khi làm hại đến người, đến xã hội… Chơi đùa, giao du với ma quỷ sẽ dễ bị cám dỗ đi vào đường tối tăm và tội lỗi.

Về ý nghĩa nhân bản, thử đặt câu hỏi: tại sao dưới ánh sáng khoa học và kỹ thuật mà các nước Âu, Mỹ vẫn dành một ngày lễ hội cho người của “cõi Âm” mà đại diện là chàng Jack?

Jack là nhân vật tưởng tượng nhưng đã thực sự hiện thân trong cuộc đời, trong thân phận làm người… mà lại là một người cô đơn. Khi chết, Jack trở thành cô hồn, không chỗ dung thân, Thiên Đàng và Địa Ngục đều từ chối. Truyền thống lễ hội Âu Mỹ đã dành cho Jack một ngày. Một ngày được trở lại với cõi dương. Trong ngày đó, Jack có thể sống vui chơi thoải mái, vì người sống đã hóa trang thành ma quỷ để linh hồn Jack có chỗ trà trộn vào cho đỡ cô đơn.
Đây là ý nghĩa nhân-bản của lễ hội Halloween.

Lễ Hội Halloween ở Mỹ nhằm vào tiết thu, mưa buồn và gió lạnh, trùng hợp với “ngày cô hồn” trong truyền thống dân tộc mình cũng trong mưa buồn hiu hắt.

Trong ý nghĩa nhân bản, Halloween và Rằm tháng Bảy Âm lịch ở Việt Nam ta có thể xem…

==> Đọc tiếp về Halloween, Rằm Tháng Bảy,…
http://forum.tealounge.info/viewtopic.php?f=38&t=1466

đọc thêm==> More about Halloween – Lễ Trái Bí