Canadians Look At The Sky In A Poetic Kind Of Way – Nguyệt Thực & Huyết Nguyệt đêm Sept 27..!!


==> More Pix of BloodMoon Lunar Eclipse 2015 Live stream :
NASA, Slooh coverage online


VANCOUVER — Stargazers across Canada were in for a two-for-one treat Sunday night with the rare confluence of a total lunar eclipse with a so-called supermoon.

A supermoon occurs when a full or new moon makes its closest approach to the Earth and appears slightly larger and brighter than normal.

Luke Yates was able to enjoy the unique event from the comfort and vantage of his apartment on Canada’s East Coast, which also happened to be located in the tallest building in Halifax.

“I’m pretty excited. I love this sort of thing,” said the British native, who was living in Nova Scotia for school. “The reflection on the harbour in Halifax is gorgeous.”

He watched the Earth’s shadow begin to creep across the moon’s surface, describing the experience as awe-inspiring.

His earlier attempts to photograph the lunar phenomenon were unsuccessful, he said: “It’s too bright. Unless you’ve got a really top-end camera it comes out like the sun.”

Meanwhile, Jeff Smith chose to take his family to the top of the Centennial Park ski hill in Etobicoke, Ont., to absorb the view, albeit under slightly cloudier circumstances.

While the weather made for less-than-perfect picture-taking opportunities, Smith was more philosophical when reflecting on the degree of excitement that had built up through social media for the relatively rare celestial occurrence.

“It’s one of those things that sort of brings people down to Earth, ” he mused. “It’s a little humbling if you get out and appreciate it for what it is.”

The weather was even less co-operative in Calgary, where cloud cover prevented many from taking in the sight.

The city’s social media-savvy mayor, Naheed Nenshi, took to Twitter to comment dryly on the overcast skies, prompting invitations to join other moongazers elsewhere in the country.

No such viewing troubles were to be had in Manitoba, where Todd Scott watched the show from Grand Marais, about 100 kilometres north of Winnipeg.

“It’s perfectly clear. The light has just been fantastic. There are waves coming off the lake you can hear on the marsh. The birds are chirping away,” he said.

“You can see the shadow slowly coming over the moon, almost like the edge of a finger on a photograph.”

As the moon was eclipsed by the Earth’s shadow on Sunday it also turned a reddish colour, an eerie wonder known as a Blood Moon.

The timing of the eclipse was good for most parts of Canada, but those on the West Coast missed the initial stages because the moon was lower in the sky.

The next total eclipse won’t happen until 2018, and the next total eclipse of a supermoon won’t happen until 2033.


September 2015 lunar eclipse

A total lunar eclipse took place between September 27 and 28, 2015. It was seen Sunday evening, September 27, in the Americas; while in Europe, Africa, and the Middle East, it was seen in the early hours of Monday morning, September 28. It was the latter of two total lunar eclipses in 2015, and the final in a tetrad (four total lunar eclipses in series). Other eclipses in the tetrad are those of April 15, 2014, October 8, 2014, and April 4, 2015.

The Moon appeared larger than normal because the Moon was just 59 minutes past its closest approach to Earth in 2015 at mid-eclipse, sometimes called a supermoon. The Moon’s apparent diameter was larger than 34′ viewed straight overhead, just off the coast of northeast Brazil.


This eclipsed moon appeared 12.9% larger in diameter than the April 2015 lunar eclipse, measured as 29.66′ and 33.47′ in diameter from earth’s center, as compared in these simulated images.

A supermoon is the coincidence of a full moon or a new moon with the closest approach the Moon makes to the Earth on its elliptical orbit, resulting in the largest apparent size of the lunar disk as seen from Earth.

A lunar eclipse occurs when the Moon passes within Earth’s umbra (shadow). As the eclipse begins, Earth’s shadow first darkens the Moon slightly. Then, the shadow begins to “cover” part of the Moon, turning it a dark red-brown color (typically – the color can vary based on atmospheric conditions). The Moon appears to be reddish because of Rayleigh scattering (the same effect that causes sunsets to appear reddish) and the refraction of that light by Earth’s atmosphere into its umbra.

The following simulation shows the approximate appearance of the Moon passing through Earth’s shadow. The Moon’s brightness is exaggerated within the umbral shadow. The northern portion of the Moon was closest to the center of the shadow, making it darkest, and most red in appearance.

What is a supermoon?

What’s a supermoon? It’s a new or full moon closely coinciding with perigee – the moon’s closest point to Earth in its monthly orbit. An astrologer, Richard Nolle, coined the term supermoon over 30 years ago, but now many in astronomy use it as well. Are supermoons hype? In our opinion … gosh, no, just modern folklore. They’ve entered the popular culture (check out Sophie Hunger’s music video in this post, for example). And they can cause real physical effects, such as larger-than-usual tides. According to the definition of supermoon coined by Nolle, the year 2015 has a total of six supermoons. The new supermoons of January, February and March have passed. The full supermoon of August has also passed, and now we’re coming up on the year’s closest supermoon, on the night of September 27-28, which will also be called a Blood Moon and which will also undergo a total lunar eclipse. Finally, there will be a third full supermoon in October. Follow the links below to learn about the supermoons of 2015.

What is a supermoon? We confess: before a few years ago, we in astronomy had never heard that term. To the best of our knowledge, astrologer Richard Nolle coined the term supermoonover 30 years ago. The term has only recently come into popular usage. Nolle has defined a supermoon as:

… a new or full moon which occurs with the moon at or near (within 90% of) its closest approach to Earth in a given orbit.

That’s a pretty generous definition, which is why there areso many supermoons. By this definition, according to Nolle:

There are 4-6 supermoons a year on average.

Some astronomers have complained about the name … but we like it! And it’s entered the popular culture. for example, Supermoon is the title track of Sophie Hunger’s new album, due for release in May, 2015. It’s a nice song!

What is a Blood Moon?

However, the new moon supermoon on February 18 only lies about 200 kilometers farther away than the September 28 full moon supermoon. At a distance of 357,098 kilometers or 221,890 miles, the new moon of February 18 features the second-closest supermoon of 2015.

Want more detail? Okay. In 2015, the moon comes closest to Earth on September 28 (356,877 kilometers), and swings farthest away some two weeks before, on September 14 (406,464 kilometers). That’s a difference of 49,587 kilometers (406,464 – 356,877 = 49,587). Ninety percent of this 49,587-figure equals 44,628.3 kilometers (0.9 x 49,587 = 44,628.3). Presumably, any new or full moon coming closer than 361,863.1 kilometers (406,464 – 44,628.3 = 361,835.7) would be “at or near (within 90% of) its closest approach to Earth.”

Spring tides will accompany the supermoons. Will the tides be larger than usual at the January, February and March 2015 new moons and the August, September and October 2015 full moons? Yes, all full moons (and new moons) combine with the sun to create larger-than-usual tides, but closer-than-average full moons (or closer-than-average new moons) elevate the tides even more.

Each month, on the day of the new moon, the Earth, moon and sun are aligned, with the moon in between. This line-up creates wide-ranging tides, known as spring tides. High spring tides climb up especially high, and on the same day low tides plunge especially low.

The closest new moon of the year on February 18 and the year’s closest full moon on September 28 are bound to accentuate the spring tide all the more, giving rise to what’s called a perigean spring tide. If you live along an ocean coastline, watch for high tides caused by the September 27-28 perigean full moon.

Will these high tides cause flooding? Probably not, unless a strong weather system accompanies the perigean spring tide. Still, keep an eye on the weather, because storms do have a large potential to accentuate perigean spring tides.

Dates of closest full supermoons in past and future years. More often than not, the one day of the year that the full moon and perigee align also brings about the year’s closest perigee (also called proxigee). Because the moon has recurring cycles, we can count on the full moon and perigee to come in concert in periods of about one year, one month and 18 days.

Therefore, the full moon and perigee realign in periods of about one year and 48 days. So we can figure the dates of the closest full moons in recent and future years as:

March 19, 2011

May 6, 2012

June 23, 2013

August 10, 2014

September 28, 2015

November 14, 2016

January 2, 2018.

There won’t be a perigee full moon in 2017 because the full moon and perigee won’t realign again (after November 14, 2016) until January 2, 2018.

Looking further into the future, the perigee full moon will come closer than 356,500 kilometers for the first time in the 21st century (2001-2100) on November 25, 2034 (356,446 km). The closest full moon of the 21st century will fall on December 6, 2052 (356,425 km).

By the way, some astronomers will call all the full moons listed above proxigee full moons.

But, like many of you, we’ll have fun just calling ’em supermoons.

What is a Black Moon?

We had never heard the term Black Moon until early 2014. It doesn’t come from astronomy, or skylore, either. Instead, according to David Harper, the term comes from Wiccan culture. It’s the name for the second of two new moons in one calendar month. January 2014, for example, had two new moon supermoons, the second of which was not only a supermoon, but a Black Moon. Does a Black Moon have to be a supermoon in order to be called Black? No. You can read more about Black Moons here.

The next Black moon by the above definition will occur on October 30, 2016. Sten Odenwald at lists some other names for the second new moon in a month: Spinner Moon, Finder’s Moon, Secret Moon.

However, we’ve also come across another definition for Black Moon: the third of four new moons in one season. This last happened with the new moon supermoon of February 18, 2015, because this particular new moon was the third of four new moons to take place between the December 2014 solstice and the March 2015 equinox. The next Black Moon by this definition will occur on August 21, 2017, to feature a Black Moon total solar eclipse in the United States.

Bottom line: The term supermoon doesn’t come from astronomy. It comes from astrology, and the definition is pretty generous so that there are 4 to 6 supermoons each year. This post explains what a supermoon is, how many will occur in 2015, which moon is the most “super” of all the 2015 supermoons, and gives a list of upcoming full supermoons for the years ahead.


Người Việt Bỏ Phiếu – Vietnamese Voters – Federation Election 2015

Trang chủ



Trang www.NguoVietnamese VotersiVietBoPhieu.CA cung cấp các thông tin cơ bản và cần thiết cho cử tri người Việt tại Canada trong cuộc bầu cử liên bang sắp đến vào ngày 19/10/2015.

The www.VietnameseVoters.CA website provides basic and necessary information for Vietnamese Canadian voters in the upcoming federal election on October 19, 2015.

Để biết vùng của mình (riding) và các ứng cử viên trong vùng, xin đánh postal code vào trang web Your list of candidates.

Hiện tại, trong số 308 ghế trong Hạ Viện (Bầu cử 2011), Bảo Thủ có 159 ghế, Dân Chủ Mới 95  ghế, Tự Do 36  ghế, Đảng Xanh 2  ghế, Bloc Québécois 2  ghế, Forces et Démocratie 2  ghế, độc lập 8  ghế, và trống 4  ghế. Xem thêm về Party Standings of the House of Commons.

Trong lần bầu cử 2015 sắp tới, số vùng / số ghế tăng lên thành 338 ghế. Cần thắng 170 ghế mới có được chính phủ đa số. Nếu được nhiều ghế nhất nhưng dưới 170 thì thắng cử nhưng chỉ thành lập được chính phủ thiểu số.

Cuộc Bầu cử Liên bang 2015 bắt đầu ngày 02/08/2015, kéo dài 11 tuần (78 ngày), là cuộc bầu cử dài nhất trong ḷịch sử hiện đại. Thông thường, một cuộc bầu cử kéo dài 37 ngày, với chi phí 25 triệu đô. Mỗi ngày kéo dài sẽ tốn thêm 675 ngàn đô, vì vậy kéo dài ra 78 ngày sẽ tốn hơn 50 triệu đô. Xem thêm Canada election 2015.

Để theo dõi kết quả tình hình thăm dò ý kiến (poll), xin vào trang CBC Poll Tracker.

Xin vui lòng nhấn vào nút dưới đây để xem thêm thông tin về Bầu cử Liên bang 2015 / Please click:



+++ Đức Thánh Cha phát biểu tại Quốc Hội lưỡng viện Hoa Kỳ ( 24/09/2015) +++

WASHINGTON. Trong bài phát biểu tại quốc hội Hoa kỳ sáng ngày 24-9-2015, ĐTC Phanxicô kêu gọi đương đầu với hình thức cực đoan, gia tăng sự cộng tác với nhau, chống nạn buôn bán võ khí, bài trừ nghèo đói và hỗ trợ gia đình.

Related image

Sáng thứ năm 24-9-2015, ĐTC đã dâng thánh lễ tại nhà nguyện tòa Sứ thần Tòa Thánh ở thủ đô Washington với sự tham dự của các cộng tác viên tại trụ sở này, trước khi đến Quốc hội Mỹ để viếng thăm từ lúc gần 9 giờ rưỡi.   Đây là lần đầu tiên một vị Giáo Hoàng được mời lên tiếng tại Quốc hội lưỡng viện Hoa Kỳ gồm 435 hạ nghị sĩ và 100 thượng nghị sĩ.

Đến nơi, ĐTC đã hội kiến riêng với Ông Joe Boehner, chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ. Ông là một tín hữu Công Giáo dấn thân, liên tục được bầu làm đại biểu quốc hội thuộc đảng cộng hòa và từ 4 năm nay, ông làm chủ tịch Hạ viện Mỹ.

Hiện diện trong buổi đón tiếp ĐTC tại quốc hội lưỡng viện cũng có phó tổng thống Joe Biden, niên trưởng ngoại giao đoàn, ngoại trưởng, lãnh tụ phe đối lập cũng như các thẩm phán tối cao pháp viện Hoa Kỳ.

ĐTC đã được các vị chủ tịch và đại biểu quốc hội tiếp đón long trọng và nồng nhiệt và mời ngài lên tiếng.

Diễn văn của ĐTC

Trong diễn văn bằng tiếng Anh tại quốc hội Mỹ, sau khi nhắc đến ơn gọi và sứ mạng cao quí của các nhà lập pháp, ĐTC cho biết qua cuộc gặp gỡ tại quốc hội này, ngài muốn đối thoại với toàn dân Hoa Kỳ, với bao nhiêu người dân đang cần cù làm việc, với những người già và người trẻ. Ngài đặc biệt nhắc đến 4 người Mỹ nổi tiếng: Abraham Lincoln, Martin Luther King, bà Dorothy Day và cha Thomas Merton, và rút ra từ cuộc sống và hoạt động của 4 nhân vật ấy những ý tưởng có thể hướng dẫn hoạt động của chúng ta ngày nay.

– Trước tiên là Tổng thống Abraham Lincoln, năm nay là kỷ niệm 150 năm ông bị ám sát. Cố Tổng thống là người giữ gìn tự do, đã không ngừng làm việc để ”quốc gia này, với sự bảo vệ của Thiên Chúa, có thể có một nền tự do mới được nảy sinh”. Xây dựng một tương lai tự do đòi phải có lòng yêu mến công ích và sự cộng tác với một tinh thần phụ đới và liên đới”.

Tình trạng đáng lo âu của thế giới

ĐTC nhắc đến tình trạng đáng lo âu về xã hội và chính trị trên thế giới ngày nay, và nhận định rằng:

”Thế giới chúng ta ngày càng trở thành một nơi diễn ra các cuộc xung đột bạo lực, oán ghét và tàn bạo dữ tợn, người ta phạm chúng, thậm chí nhân danh các Thiên Chúa và tôn giáo. Chúng ta biết rằng không một tôn giáo nào tránh thoát hết những hình thức lừa đảo cá nhân hoặc cực đoan ý thức hệ. Điều này có nghĩa là chúng ta phải đặc biệt chú ý đến mọi hình thức cực đoan, về mặt tôn giáo cũng như các loại khác. Cần có một sự quân bình tế nhị để bài trừ bạo lực người ta phạm nhân danh một tôn giáo, một ý thức hệ hoặc một chế độ kinh tế, đồng thời bảo tồn tự do tôn giáo, tự do trí thực và các tự do cá nhân. Nhưng có một cám dỗ khác chúng ta phải đề phòng: đó là thái độ giản lược thái quá, chỉ thấy thiện hoặc ác, hoặc những người công chính và kẻ tội lỗi. Thế giới hiện nay, với những vết thương mở rộng, liên hệ tới bao nhiêu anh chị em chúng ta, đang đòi chúng ta phải đương đầu với mọi hình thức cực hóa, nó có thể chia thế giới thành 2 phe. Chúng ta biết rằng trong khi cố gắng giải thoát khỏi kẻ thù bên ngoài, chúng ta có thể bị cám dỗ nuôi dưỡng kẻ thù bên trong. Bắt chước oán thù và bạo lực của những kẻ bạo chúa và những kẻ sát nhân, đó là cách thức tốt nhất để chiếm chỗ của chúng. Đó là điều mà quí vị, trong tư cách là một dân tộc, từ khước không chấp nhận”.

Trái lại, câu trả lời của chúng ta phải là một câu trả lời hy vọng và chữa lành, hòa bình và công chính. Chúng ta được yêu cầu kêu gọi lòng can đảm và trí thông minh để giải quyết nhiều cuộc khủng hoảng kinh tế và địa lý chính trị ngày nay…

Canh tân tinh thần cộng tác

ĐTC cũng nhấn mạnh rằng những thách đố mà chúng ta đang đương đầu ngày nay đòi phải canh tân tinh thần cộng tác, vốn đã mang lại bao nhiêu điều tốt lành trong lịch sử Hoa Kỳ. Sự phức tạp, trầm trọng và cấp thiết của những thách đố ấy đòi chúng ta phải sử dụng tài lực của chúng ta, và quyết định nâng đỡ nhau, trong niềm tôn trọng những khác biệt và những xác tín lương tâm của chúng ta”.

”Tại đất nước này, những tôn giáo khác nhau đã góp phần rất lớn vào việc xây dựng và củng cố xã hội. Điều quan trọng là ngày nay cũng như trong quá khứ, tiếng nói của tín ngưỡng phải được tiếp tục lắng nghe, vì đó là một tiếng nói huynh đệ và yêu thương, tìm cách làm nổi bật những gì tốt đẹp nhất trong mỗi người và trong mỗi xã hội. Sự cộng tác ấy là một nguồn lực mạnh mẽ trong trận chiến loại bỏ những hình thức mới của nạn nô lệ trên thế giới, nảy sinh từ những bất công mà ta chỉ có thể khắc phục nhờ những chính sách mới và những hình thức đồng thuận mới trong xã hội.”

Quảng đại với người di dân

ĐTC nhắc đến Mục sư Martin Luther King, cách đây 50 năm đã hướng dẫn chiến dịch đạt tới giấc mơ đầy đủ dân quyền và chính quyền cho người Mỹ gốc Phi châu. Ngài nói: ”Giấc mơ ấy tiếp tục gợi hứng cho chúng ta. Tôi vui mừng vì Nước Mỹ tiếp tục là đất ”mơ” cho nhiều người. Những giấc mơ dẫn đến hành động, tham gia, dấn thân. Những giấc mơ thức tỉnh những gì sâu thẳm nhất và chân thực nhất trong đời sống con người”.

Từ ý tưởng trên đây, ĐTC đề cập thảm trạng người di dân và tị nạn, một vấn đề lớn đối với thế giới và cả nước Mỹ. Ngài nói:

”Thế giới chúng ta ngày nay đang đương đầu với một cuộc khủng hoảng tị nạn chưa từng có kể từ sau thế chiến thứ 2. Thực tại này đặt chúng ta trước những thách đố lớn và những quyết định cam go. Cả tại đại lục này hàng ngàn người bị thúc đẩy tiến về phương bắc để tìm kiếm những cơ may tốt đẹp hơn. Chúng ta đừng để mình bị kinh hãi vì con số của họ, nhưng hãy nhìn họ như những con người, nhìn khuôn mặt và lắng nghe lịch sử của họ, cố gắng làm những gì tốt đẹp có thể đáp ứng tìnht rạng cảu họ. Đáp lại một cách ngày càng nhân bản, công chính và huynh đệ hơn. Chúng ta phải tránh cám dỗ chung ngày nay, đó là gạt bỏ bất kỳ ai tỏ ra là người gây vấn đề. Chúng ta hãy nhớ khuôn vàng thước ngọc: ‘Hãy làm cho tha nhân điều bạn muốn người khác làm cho bạn” (Mt 7,12).

 Kêu gọi bãi bỏ án tử hình

Tiếp tục bài diễn văn trước quốc hội Mỹ, ĐTC đề cập đến vấn đề án tử hình và ngay từ đầu sứ vụ, ngài đã hỗ trợ trên nhiều bình diện sự bãi bỏ án tử hình trên thế giới. Ngài nói: ”Tôi xác tín đó là con đường tốt đẹp, xét vì mỗi sự sống là thánh tiên, mỗi người có phẩm giá bất khả nhượng, và xã hội có thể được hưởng lợi nhờ sự phục hồi những người đã bị kết án vị tội ác”.

”Mới đây, các anh em GM của tôi ở Mỹ đã tái kêu gọi bãi bỏ án tử hình. Không những tôi hỗ trợ các GM nhưng còn hỗ trợ tất cả những người xác tín hữu một sự trừng phảt chính đáng và cần thiết không bao giờ được tránh né chiều kích hy vọng và mục tiêu phục hồi”.

 Quan tâm nâng đỡ người nghèo

– Người Mỹ thứ 3 được ĐTC nhắc đến là Nữ tôi tớ Chúa Dorothy Day đã thành lập phong trào công nhân Công giáo. Sự dấn thân xã hội, lòng hay say của bà đối với công bằng và chính nghĩa của những người bị áp bức, đã lấy hứng từ Phúc Âm, từ niềm tin của bà và gương của các thánh.

Trong ý hướng đó, ĐTC khích lệ các đại biểu quốc hội Mỹ đừng quên tất cả những người nghèo quanh chúng ta. Ngài nói: ”Chúng ta cũng cần mang lại hy vọng cho họ. Cuộc chiến chống nghèo đói phải liên lỷ được thực thi trong nhiều mặt trận, nhất là nhắm giải quyết tận gốc rễ, những nguyên nhân gây ra nghèo đói. Tôi biết nhiều người Mỹ ngày nay cũng như trong quá khứ, đang làm việc để đương đầu với vấn đề này”.

ĐTC gợi đến điều ngài đã nói trong thông điệp ”Laudato sì”, là ”cần phải can đảm đối hướng đi, tránh những hậu quả nghiêm trọng nhất do sự suy thoái môi trường, vì những hoạt động con người gây ra. Tôi xác tín rằng chúng ta có thể tạo ra sự khác biệt và tôi chắc chắn Hoa Kỳ, và quốc hội đây, có một vai trò quan trọng cần thi hành. Đây là lúc cần có những hoạt động can đảm và những chiến lược nhắm thực thi một nền văn hóa chăm sóc, một lối tiếp cận toàn diện để bài trừ nghèo đói, để trả lại phẩm giá cho những người bị gạt bỏ, và đồng thời chăm sóc thiên nhiên.”

 Đối thoại và cộng tác

– Sau cùng, ĐTC nói đến cha Thomas Merton dòng Xitô Trappist ở Mỹ tiếp tục là một nguồn hứng tinh thần và là một nhà hướng dẫn cho nhiều người. Cha là người cầu nguyện, một tư tưởng gia và đã mở ra nhiều chân trời mới cho các linh hồn và Giáo Hội. Cha cũng là người đối thoại và thăng tiến hòa bình giữa các dân tộc và tôn giáo.

Trong viễn tượng đó, ĐTC cổ võ các nhà chính trị hãy có can đảm đối thoại, để ý đến quyền lợi của mọi người, phục vụ đối thoại và hòa bình. Điều này cũng đòi chúng ta phải tự hỏi: tại sao những võ khí gây chết chóc được bán cho những kẻ đề ra kế hoạch gây những đau khổ khôn tả cho con người và xã hội. Rất tiếc là, như chúng ta biết, câu trả lời chỉ là tiền bạc, tiền bạc đẫm máu và thường là máu người vô tội. Đứng trước sự im lặng ô nhục và tội lỗi ấy, chúng ta có nhiệm vụ phải đương đầu với vấn đề này và chặn đứng nạn buôn bán võ khí”.

Sau cùng, ĐTC nhắc đến đại hội các gia đình Công Giáo và Philadelphia và kêu gọi quốc hội Mỹ luôn quan tâm, nâng đỡ gia đình. Tương lai của những người trẻ, các thành phần gia đình, cũng là tương lai của chúng ta.

ĐTC đã được vỗ tay rất nhiều lần trong bài diễn văn tại quốc hội.

G. Trần Đức Anh OP


+++ Bài phát biểu của Tổng Thống Obama trước Đức Thánh Cha Phanxicô 23-09-2015 +++

(Nhà Trắng, 23-9-2015)

Chào buổi sáng! Chúa đã làm nên một ngày thật tuyệt vời!


Kính thưa Đức Thánh Cha, Michelle và tôi xin chào mừng Ngài đến với Nhà Trắng. Ở đây thường không đông người như thế này – nhưng tầm mức và tinh thần của cuộc gặp gỡ ngày hôm nay chỉ phản ánh phần nào lòng yêu mến sâu xa của 70 triệu người Công Giáo Mỹ… và con đường sứ điệp tình yêu và hy vọng của Ngài đã truyền cảm hứng cho biết bao người, trên khắp đất nước chúng tôi và trên toàn thế giới. Thay lời cho người dân Mỹ, thật là vinh dự lớn lao và là đặc ân cho tôi được chào đón Ngài đến với nước Mỹ.

Hôm nay, chúng ta đánh dấu nhiều điểm khởi đầu. Thưa Đức Thánh Cha, Ngài được chúc mừng là vị Giáo Hoàng đầu tiên đến từ châu Mỹ. Đây là chuyến thăm nước Mỹ đầu tiên của Ngài. Và Ngài cũng là vị Giáo Hoàng đầu tiên chia sẻ Thông Điệp trên Twitter.


Thưa Đức Thánh Cha, chuyến thăm của Ngài không chỉ cho phép tôi, trong cách thế khiêm tốn, đáp lại lòng hiếu khách đặc biệt mà Ngài rộng mở với tôi tại Vatican năm ngoái. Nó cũng cho thấy biết bao người dân Mỹ, từ mọi nền văn hóa và thuộc mọi niềm tin, quý trọng vai trò của Giáo Hội Công Giáo trong việc phát triển đất nước. Ngay từ thời tôi làm việc tại các khu phố nghèo cùng với Giáo Hội Công Giáo tại Chicago, đến thời tôi làm Tổng Thống, tôi đã tận mắt thấy cung cách mà mỗi ngày, các cộng đồng Công Giáo, các linh mục, các nữ tu, và các giáo dân nuôi những người đói khát, chữa lành người đau ốm, che chở người vô gia cư, giáo dục các trẻ em, và củng cố đức tin nâng đỡ rất nhiều người.


Điều ấy thật đúng trên đất Mỹ, cũng đúng trên toàn thế giới. Từ đường phố nhộn nhịp của Buenos Aires tới ngôi làng xa xôi ở Kenya, các tổ chức Công Giáo phục vụ người nghèo, giúp đỡ các tù nhân, xây dựng các trường học và nhà ở, thành lập các cô nhi viện và các bệnh viện. Và khi Giáo Hội đứng về phía những người đấu tranh để phá vỡ xiềng xích của nghèo đói, thì đó cũng là tiếng nói và niềm hy vọng cho những ai đang tìm cách bẻ gãy xiềng xích của bạo lực và áp bức.

Tuy nhiên, tôi tin rằng, niềm vui nồng nhiệt xung quanh chuyến viếng thăm của Ngài phải được ghi nhận, không chỉ do vai trò của Ngài trong tư cách là Giáo Hoàng, mà còn do những phẩm tính độc đáo của Ngài trong tư cách là một con người. Với lòng khiêm tốn của Ngài, Ngài mang lấy một sự đơn sơ, lịch thiệp trong lời nói và sự quảng đại trong tinh thần, chúng tôi nhìn thấy một mẫu gương sống động cho những lời giảng dạy của Chúa Giêsu, Đấng là vị lãnh đạo có thẩm quyền luân lý không chỉ trong lời nói mà còn trong hành động.

Ngài mời gọi tất cả chúng ta, Công Giáo cũng như không Công Giáo, đặt “người nhỏ bé nhất” vào tâm điểm của sự quan tâm của chúng ta. Ngài nhắc chúng ta rằng, trong cái nhìn của Thiên Chúa, sự đo lường của chúng ta như là các cá nhân, như là các xã hội, không được xác định bởi sự giàu có hay quyền lực hay địa vị hay danh tiếng, nhưng xác định bởi cách thế chúng ta đáp lại lời mời gọi của Kinh Thánh để nâng đỡ người nghèo và người bị thiệt thòi, thúc đẩy công bằng và chống lại bất công, và đảm bảo rằng, mỗi người có thể sống đúng phẩm giá – bởi vì tất cả chúng ta được dựng nên theo hình ảnh Thiên Chúa.

Ngài nhắc chúng ta nhớ rằng “sứ điệp mạnh mẽ nhất của Thiên Chúa” là lòng thương xót. Điều ấy có nghĩa là chào đón người lạ với sự đồng cảm và con tim rộng mở, từ những người tị nạn phải rời bỏ quê hương vì chiến tranh tàn phá, đến những người nhập cư phải rời bỏ nhà cửa để đi tìm cuộc sống tốt hơn. Điều ấy có nghĩa là diễn tả sự cảm thông và tình yêu với những người chịu thiệt thòi và bị gạt ra bên lề, với những người chịu đau khổ, với những người đang tìm sự cứu độ.


Ngài nhắc chúng ta nhớ về cái giá phải trả cho chiến tranh, đặc biệt là những người cô thế và người không có khả năng tự vệ, và thúc giục chúng ta hướng tới tính khẩn thiết của hòa bình. Thưa Đức Thánh Cha, chúng tôi biết ơn Ngài vì sự nâng đỡ vô giá mà Ngài dành cho chúng tôi trong những bước khởi đầu với nhân dân Cuba, với lời hứa cho mối tương quan tốt hơn giữa hai quốc gia, cho sự hợp tác hơn nữa, và cho đời sống tốt hơn với người dân Cuba. Chúng tôi cám ơn Ngài vì tiếng nói đầy nhiệt huyết của Ngài chống lại các cuộc xung đột chết người. Các xung đột ấy tàn phá cuộc sống của quá nhiều người nam nữ và trẻ em. Chúng tôi cám ơn Ngài vì Ngài mời gọi các quốc gia chống lại chiến tranh và giải quyết các tranh chấp thông qua ngoại giao.

Ngài nhắc chúng ta nhớ rằng, con người chỉ thực sự tự do khi họ có thể thực hành đức tin của mình cách tự do. Ở nước Mỹ này, chúng ta trân quý tự do tôn giáo. Thế nhưng, trên thế giới ngay lúc này đây, những người con của Chúa, kể cả các Kitô hữu, bị phân biệt đối xử, thậm chí bị giết chết vì đức tin của mình. Các tín hữu bị ngăn cản, không được tụ họp tại nơi thờ phượng. Họ bị tù đày. Các nhà thờ bị phá hủy. Vì thế, chúng tôi cùng với Ngài đứng về phía bảo vệ tự do tôn giáo và thúc đẩy đối thoại liên tôn, biết rằng mọi người ở mọi nơi phải có khả năng sống đức tin cách tự do khỏi nỗi sợ hãi và khỏi sự đe dọa.

Thưa Đức Thánh Cha, Ngài nhắc chúng tôi nhớ rằng, chúng ta có bổn phận thánh thiêng bảo vệ hành tinh của chúng ta. Đây là món quà tuyệt với Thiên Chúa dành cho chúng ta. Chúng tôi ủng hộ lời mời gọi của Ngài đối với các nhà lãnh đạo thế giới, cho việc nâng đỡ những cộng đồng dễ bị tổn thương nhất trong sự biến đổi khí hậu, cho việc xích lại gần nhau để bảo vệ thế giới của chúng ta cho các thế hệ tương lai.

Với sự Thánh Thiện, trong lời nói và hành động của Ngài, Ngài là tấm gương đạo đức sâu sắc. Và với những lời nhắc nhẹ nhàng nhưng kiên quyết về bổn phận của chúng ta với Thiên Chúa và với nhau, Ngài đang lôi kéo chúng ta ra khỏi sự tự mãn. Tất cả chúng ta, nhiều lần, có thể kinh nghiệm sự khó chịu, khi chúng ta nhận thấy khoảng cách giữa cung cách sống hằng ngày với những gì chúng ta biết là thật là đúng. Nhưng tôi tin rằng, sự khó chịu ấy là một phúc lành, vì nó chỉ ra cho chúng ta điều gì đó tốt hơn. Ngài đánh thức lương tâm chúng ta khỏi giấc ngủ mơ; Ngài mời gọi chúng ta vui trong Tin Mừng, và trao tặng chúng ta sự tự tin để đến với nhau, trong khiêm tốn và phục vụ, và theo đuổi một thế giới yêu thương hơn, công bằng hơn, và tự do hơn. Ở đây và trên khắp thế giới, cầu chúc cho thế hệ chúng ta lưu tâm đến lời mời gọi của Ngài để “không bao giờ đứng bên ngoài chuỗi hy vọng sống động này!”


Vì món quà hy vọng lớn lao mà Ngài dành cho nước Mỹ, thưa Đức Thánh Cha, chúng tôi cám ơn và chào đón Ngài, với niềm vui và lòng biết ơn. 

 (Chuyển ngữ: Vinhsơn Vũ Tứ Quyết, S.J., 24.09.2015)



(Bài đọc thêm)

Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã tới Hoa Kỳ trong chuyến viếng thăm đầu tiên của ngài

9/23/2015 2:36:24 PM

Tin của New York Time cho hay Đức Giáo Hoàng đã đuợc đón tiếp trọng thể tại Washington vào buổi chiều Thứ Ba khi ngài bắt đầu cuộc viếng thăm Hoa Kỳ đầu tiên của ngài với quyết tâm thúc giục siêu cường cuối cùng của thế giới phải làm nhiều hơn nữa trong việc chăm sóc hành tinh và những cư dân bị đẩy qua bên lề hơn hết.

Máy bay của ngài lượn ra khỏi bầu trời đầy mây để đáp xuống Phi Trường Hỗn Hợp Andrews, một địa điểm ấn tượng vẫn được biết dưới tên Căn Cứ Không Lực Andrews nhiều hơn và là bản doanh của đoàn máy bay của Tổng Thống. Lúc Đức Giáo Hoàng bước khỏi máy bay, ngài được nghinh đón bởi Tổng Thống Obama, Phó T63ng Thống Joseph R. Biden Jr. và các bà vợ của họ, Michelle Obama và Jill Biden.

Việc Đức Giáo Hoàng tới đây là để bắt đầu chuyến viếng thăm 6 ngày sẽ đưa ngài từ đây tới New York và Philadelphia những nơi ngài sẽ cử hành các Thánh Lễ trước những đám đông vĩ đại, sẽ chủ tọa nghi lễ phong thánh đầu tiên trên đất Hoa Kỳ, sẽ đọc diễn văn trước Quốc Hội và gây không ít căng thẳng trong sứ điệp của ngài. Nhiều chủ đề của ngài trùng hợp với các chủ đề của Ông Obama, nhưng chúng cũng sẽ khác biệt một cách có ý nghĩa sẽ làm chuyến đi thêm ý nhị.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô trở thành vị giáo hoàng thứ ba thăm viếng Washington và do đó, cả thủ đu nhộn nhịp đón tiếp ngài. Một vòng đai an ninh rộng lớn đã được thiết lập suốt từ Đồi Capitol tới Tòa Bạch Ốc và Tòa Khâm Sứ, nơi ngài cư ngụ, gồm việc đóng nhiều đường và hạn chế người đi bộ. Hàng ngàn cư dân và du khách ra khỏi thành phố sẵn sàng tụ về những địa điểm ngài dự trù dừng lại và các chính khách thuộc mọi mầu sắc đều đang “nhận vơ” thế giá của ngài cho các nghị trình của mình.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô tới đây từ Cuba nơi ngài vừa kết thúc chuyến viếng thăm 4 ngày vào sáng Thứ Ba ngay tại trung tâm tôn giáo và cách mạng của nước này, sau khi viếng đền vị Quan Thầy của cả nước tại El Cobre và ngỏ lời cuối cùng với nhân dân Cuba từ thành phố Santiago de Cuba.

Ngài cử hành Thánh Lễ tại một nhà thờ gần vùng núi Sierra Maestra nơi có đền thờ Nữ Trinh Bác Ái xây trong thế kỷ 19. Đền thờ này giữ bức tượng được người Công Giáo của xứ sở hết sức sùng kính: đó là một bức tượng Đức Nữ Trinh Maria nhỏ bằng gỗ được các ngư phủ tìm thấy cách nay hơn 400 năm.

Sau đó, ngài đưa ra lời ca ngợi gia đình trong bài giảng cuối cùng của ngài tại Nhà Thờ Chánh Tòa Đức Mẹ Lên Trời ở Santiago de Cuba, ví các bài học Chúa dạy với các bài học trong gia đình. “Không có gia đình, không có hơi ấm của gia đình, đời trở thành trống rỗng, làm yếu đi các mạng lưới vốn nâng đỡ ta trong nghịch cảnh, nuôi dưỡng ta trong cuộc sống hàng ngày và động viên ta xây dựng một tương lai tốt hơn” ngài nói thế với những người hiện diện.

Hàng trăm khách đã được Tòa Khâm Sứ mời tới nghinh đón Đức Giáo Hoàng tại Sân Bay Andrews. Họ đứng chờ ngài trên một khán đài bằng kim loại. Khoảng hơn 10 nhà lãnh đạo Giáo Hội cũng đã được mời tham gia với Tổng Thống Obama, Ông Biden và các bà vợ của họ trên sân bay, trong khi hàng quân danh dự đứng nghiêm chỉnh và một ban nhạc học đường trình diễn. Ông Obama mang theo các con gái Malia và Sasha, và mẹ vợ, Marian Robinson, trong khi Ông Biden mang theo hai đứa cháu, Maisy và Finnegan.

Không dự tính có bài diễn văn nào khi Đức Giáo Hoàng tới đây nhưng Vatican chọn 4 trẻ em thuộc lớp 1, lớp 3 và lớp 7 từ nhiều trường Công Giáo khác nhau thuộc vùng Washington để nghinh đón ngài, một em mang bó hoa. Sau đó, Đức Giáo Hoàng đã đi riêng về Tòa Khâm Sứ nghỉ đêm.

Việc Tổng Thống đích thân nghinh đón là dấu chỉ sự kính trọng. Các tổng thống ít khi nghinh đón các khách ngoại quốc tại Phi Trường Andrews, thay vào đó, chờ họ tới Tòa Bạch Ốc. Lần duy nhất Ông Obama tới Phi Trường này để nghinh đón một nguyên thủ quốc gia là năm ngoái khi ông đón Tổng Thống François Hollande của France tới thăm, chỉ bởi vì ngay sau đó, hai vị tổng thống cùng lên Không Lực Một để tới Charlottesville, Va.

Nhưng Tổng Thống Bush cũng đã có ngoại lệ vào năm 2008 khi Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI tới thăm. Bởi thế Ông Obama đã theo gương. Ông BIden, phó tổng thống Công Giáo đầu tiên của đất nước, rất mong được diện kiến với Đức Giáo Hoàng.

Tòa Bạch Ốc tìm cách nhấn mạnh các tương đồng giữa Tổng Thống và Đức Giáo Hoàng, trong khi lờ đi các lãnh vực bất đồng.Ông Earnest, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc nói rằng: “Cả Tổng Thống Obama lẫn Đức Giáo Hoàng Phanxicô, trong suốt nghiệp vụ của các vị, đã chứng tỏ dấn thân cho các giá trị liên quan tới công lý xã hội và kinh tế”.

Hôm Thứ Ba, một số dân biểu Dân Chủ công bố ba cuốn video ngắn khẩn khoản xin Đức Giáo Hoàng đề cập tới di dân, thay đổi khí hậu và nghèo đói trong bài diễn văn trước Quốc Hội của ngài. Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders của Vermont, đang vận động ra tranh cử tổng thống cho Đảng Dân Chủ, tham gia với các công nhân khế ước và lương thấp làm việc tại Đồi Capitol và nhiều tòa nhà liên bang đang đình công để đòi lương cao hơn và được quyền tham gia công đoàn.

Ở phía bên kia cuộc chiến ý thức hệ, những người chống phá thai hy vọng Đức Giáo Hoàng Phanxicô sẽ thúc đẩy các cố gắng của họ trong việc áp đặt các giới hạn mới lên thủ tục phá thai và hủy bỏ việc tài trợ cho “công ty” phá thai Planned Parenthood. Chỉ mấy giờ trướ ckhi ngài tới, các thượng nghị sĩ Cộng Hòa đã cố gắng nhưng thất bại trong cuộc vận động ngăn cấm việc phá thai sau 20 tuần thai nghén.

Ấy thế nhưng, Đức Phanxicô cũng có thể đưa ra các điểm thách thức cả hai đảng, nhất là nếu ngài lặp lại các nhận xét chống lại điều ngài coi là quá lạm của việc hoàn cầu hóa và của chủ nghĩa tư bản. Và ngài cũng có thể làm cà Tòa Bạch Ốc lẫn Quốc Hội khó chịu nếu ngài thúc giục họ phải làm nhiều hơn để giúp người tỵ nạn Syria đang tràn vào Âu Châu; Ông Obama đã ra lệnh nhận thêm 10,000 người Syria vào năm tới, nhưng điều này chỉ là một bách phân nhỏ so với những gì các nhóm nhân quyền đã khuyến cáo.

Theo chương trình, Đức Giáo Hoàng Phanxicô sẽ dự nghi lễ chào mừng long trọng tại Vuờn Phía Nam của Bạch Ốc vào sáng Thứ Tư, với 21 phát súng chào, ban nhạc Thủy Quân Lục Chiến cử quốc ca Tòa Thánh và khoảng 15,000 người tụ tập ở đó và tại khu Ellipse gần đó. Sau đó, Ông Obama và Đức Giáo Hoàng Phanxicô sẽ hội kiến riêng với nhau trong khoảng 45 phút tại Phòng Bầu Dục trong khi Ông Biden và Ngoại Trưởng John Kerry, đều là người Công Giáo, sẽ gặp gỡ riêng với Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh.

Sau khi rời Bạch Ốc, Đức Giáo Hoàng Phanxicô sẽ dẫn đoàn hộ tống của ngài quanh khu Ellipse và chủ tọa buổi cầu nguyện tại Nhà Thờ Chánh Tòa Thánh Mátthêu. Sau đó vào buổi chiều, ngài dự tính sẽ cử hành Thánh Lễ cho khoảng 30,000 người, trong đó có Phó Tổng Thống Biden, tại Vương Cung Thánh Đường Đền Thánh Quốc Gia Vô Nhiễm Thai.

Trong Thánh Lễ này, Đức Giáo Hoàng Phanxicô sẽ phong hiển thánh cho á thánh Junipero Serra, tu sĩ Dòng Phanxicô người Tây Ban Nha, nổi tiếng trong việc khai mở 9 vùng truyền giáo của người Tây Ban Nha tại California trong thập niên 1700. Đây là cuộc phong hiển thánh đầu tiên trên đất Hoa Kỳ. Đối với Giáo Hội, á thánh Serra được coi là vị anh hùng đã truyền bá Tin Mừng cho Tân Thế Giới. Nhưng nhiều nhóm Thổ Dân Hoa Kỳ lên án ngài đã đối xử khắc nghiệt với dân bản địa.

Trọng điểm chuyến viếng thăm Washington sẽ là bài diễn văn của ngài trước phiên họp lưỡng viện Quốc Hội vào sáng Thứ Năm theo lời mời của chủ tịch Hạ Viện John A. Boehner, một dân biểu Cộng Hòa theo Công Giáo của Ohio, cũng là lần đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ. Yêu cầu có vé hiếm hoi lên cao đến nỗi các viên chức quốc hội phải áp đặt các giới hạn bất thường lên nhiều người vốn có quyền lui tới Quốc Hội.

Văn phòng Ông Boehner phát hành 50,000 vé cho các thượng nghị sĩ và dân biểu để họ phân phối cho các cử tri được mời tới Vườn Phía Tây của Đồi Capitol nơi họ được xem bài diễn văn của Đức Giáo Hoàng trên các màn ảnh khổng lồ và có thể được thoáng thấy ngài vẫy tay từ ban công của chủ tịch.

Bằng việc dừng chân ở Cuba trước chuyến viếng thăm Hoa Kỳ được nhiều người mong chờ, Đức Giáo Hoàng Phanxicô muốn cho người ta thấy vai trò của ngài trong việc làm môi giới cho việc nối lại bang giao giữa Havana và Washington. Đức Giáo Hoàng sử dụng sức mạnh nổi bật của ngài để cổ vũ cho thế đứng của Giáo Hội tại Cuba, nơi Giáo Hội bị chính phủ đẩy qua bên lề đã quá lâu.

Nhiều người mong ước ngài sẽ nêu vấn đề nhân quyền và tự do chính trị với những người đón tiếp ngài, nhưng Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã tỏ ra hết sức thận trọng. Ngài không gặp các nhà bất đồng hay trực tiếp thách thức Chủ Tịch Raúl Castro hoặc anh ông là Fidel, dù ngài có đưa ra một số nhận định được các nhà phân tích giải thích là phê phán khéo léo chiều hướng ý thức hệ của chính phủ. Đức Giáo Hoàng cũng không nói gì tới việc Hoa Kỳ cấm vận buôn bán với Cuba.

Phát ngôn viên Tòa Thánh, Cha Federico Lombardi, cho hay: Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã lên tiếng cách “rõ ràng, khôn khéo và hạn chế” và vai trò của ngài vốn không phải là khiêu khích trong các vấn đề chính trị nội bộ.

Cha nói với các ký giả trong cuộc họp báo vào hôm Thứ Hai rằng: “Đức Giáo Hoàng muốn thực hiện một đóng góp, nhưng trách nhiệm hệ ở các nhà lãnh đạo các quốc gia. Ngài không muốn đi quá vai trò của ngài. Ngài chỉ muốn đóng góp bằng các gợi ý, cổ vũ đối thoại, công lý và ích chung của người dân.”

Tuy vậy, trong Thánh Lễ sáng Thứ Ba, có sự hiện diện của Chủ Tịch Castro, Đức Giáo Hoàng, một lần nữa, đã thúc giục người Cuba hãy cổ vũ việc phục vụ hơn là các ý thức hệ, một chủ đề được coi như lời nhận định về chính phủ Cộng Sản, một chính phủ đã cai trị xứ sở này hơn 50 năm qua.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô nói rằng: “Cuộc cách mạng của chúng ta diễn ra qua tình âu yếm, qua niềm vui luôn trở thành sự gần gũi và cảm thương, dẫn chúng ta tới chỗ can dự vào và phục vụ cuộc sống người khác”

Một số nhà phân tích cho hay: các nhận định hạn chế của Đức Giáo Hoàng Phanxicô có lợi cho các nhà lãnh đạo Cuba và chính phủ Obama. Họ coi chuyến viếng thăm này thành công vì nó giúp đôi bên tiếp tục tiến về phía bình thường hóa các mối liên hệ.

Carlos Alzugaray Treto, nhà cựu ngoại giao của Cuba và rất gần gũi với anh em Castro, cho rằng “Đây là tình huống cùng thắng lợi cho cả ba người. Họ đều muốn cùng một sự việc”.

Edition Summer-Ấn Bản Mùa Hạ 2015-Édition Été **Ser. 2 – Vol. 8 / Page 34 (Cinema/Điện-ảnh)**



As the summer blockbuster season gets underway, a look back at the strongest flicks to hit theaters in 2015 so far

It Vòm Trơi  8 - Page 34may be true that the last five years’ Best Picture winners were released in the last quarter of the year, but that doesn’t mean there aren’t gems to be found in the months before summer chills to fall. From film festival darlings to action reboots, new adaptations of classic literature to dual-manned biopics, 2015 has already offered a wealth of inspiring fare for the cinephile.

Here are TIME’s picks for the top movies of the year (so far):

Mad Max: Fury Road

In a summer full of CGI dinosaurs and robots, Mad Max: Fury Road proves that action blockbusters can still be the sort of high art that gets a standing ovation at the prestigious Cannes Film Festival. Director George Miller not only perfected the form, building the rickety fire-shooting vehicles from scratch, but adds narrative heft, taking on serious issues like sex slavery in a nuanced way.

—Eliana Dockterman

It Follows

As a premise, “pretty teen girl running from certain doom” may not sound like the makings of an inventive horror film. Yet David Robert Mitchell’s indie sensibility makes the movie unlike any thriller you’ve seen before, while still paying homage to the best traditions of the form.

—Sarah Begley

Far From the Madding Crowd

The new adaptation of Thomas Hardy’s novel appeals to the Pride and Prejudiceset, but with more subtlety and sadness than most Austen films, plus a hearty heaping of rustic drudgery. Carey Mulligan’s gutsy Bathsheba gets swept off her feet like the best of her 19th century romantic peers, but without their usual histrionics—somewhere between Lean In and Wuthering Heights.

—Sarah Begley

Love & Mercy

Paul Dano fulfills the promise of roles in Little Miss Sunshine and There Will Be Blood as a young Brian Wilson, the Beach Boy who’s going slowly mad while recording the group’s landmark album Pet Sounds. John Cusack shows us the older Wilson, now paralyzed by overmedication at the hands of a villain. It’s a gripping story of mental illness, which is sadly all too common, and true musical genius—which is extremely rare.

—Sarah Begley

Furious 7

Each Fast & Furious movie has gleefully attempted to outdo the previous one. Brought down a plane in the last movie? How about making cars fly out of one in the next? While Furious 7 doubled down on its self-consciously corny lines and over-the-top stunts—crashing cars through not one, not two, but three high rises—it also took a moment to give a surprisingly moving send off to star Paul Walker, who died in 2013. While he will be missed, this increasingly diverse franchise has a bright future.

—Eliana Dockterman

Ex Machina

Alicia Vikander’s breakout year hinged on her spooky turn as a robot who may or may not have motives of her own. But this sci-fi thriller got its thrust from the creepy bond between the two men obsessed with Ava: tech billionaire Oscar Isaac and humble employee Domhnall Gleeson.

—Dan D’Addario

Clouds of Sils Maria

Freed from Twilight, Kristen Stewart showed flashes of both savage intelligence and newfound sensitivity as the personal assistant to Juliette Binoche’s pampered, neurotic actress. The film works as both insider moviemaking satire and an enigmatic tribute to intergenerational bonds between women.

—Dan D’Addario

Welcome to Me

Kristen Wiig, at her best, has always had a far more barbed edge than her comedy contemporaries; there’s real bite, and pathos, to her most memorable characters. Add Alice Klieg to that pantheon. Wiig commits utterly to the story of an ill woman who spends her lottery winnings on a five-day-a-week talk show dedicated to praising herself and shaming her enemies. It works as comment on our media age, but soars as a portrait of suffering that only Wiig could make hilarious.

—Dan D’Addario


Writer-director Rick Famuyiwa’s tale about a nerdy black teen obsessed with ’90s hip hop culture rejects the trappings the typical coming-of-age flick, starting with its setting: Inglewood, Calif., otherwise known as “The Bottoms.” Newcomer Shameik Moore’s portrayal of Malcolm, who’s stuck between his ambition for a spot at Harvard and the whac-a-mole of obstacles that keep popping up to thwart him, thrusts the rising star into the well-deserved spotlight.

—Eliza Berman

Me and Earl and the Dying Girl

Director Alfonso Gomez-Rejon’s adaptation of Jesse Andrews’ young adult novel is a love letter to his late father and a tribute to the cinema greats who professionally reared him—and the movie’s labor-of-love origins are felt throughout. Though its plot, in which a high school senior is forced by his parents to befriend a classmate with leukemia, begs comparisons to The Fault in Our Stars, the movie defies categorization as a typical teen cancer rom-com by keeping its quirky protagonists in the realm of friendship.

—Eliza Berman

The Boy Next Door

No, you didn’t stumble onto the list of worst movies so far, and no, this wasn’t included to make a larger point about how The Boy Next Door is the rare thriller that lets a middle-aged heroine objectify a dude for a change. (In that way, it’s basically the “I Luh Ya Papi” video of thrillers.) The Boy Next Door gets its due here because the cheap twists and unintentionally laugh-out-loud dialogue (first edition of The Iliad, anyone?) made for one of the most deliriously fun theater-going experiences of 2015.

—Nolan Feeney





Edition Summer-Ấn Bản Mùa Hạ 2015-Édition Été **Ser. 2 – Vol. 8 / Page 33 (Cinema/Điện-ảnh)**

An Chí Kiệt  – Andy On

Date of Birth: 11 May, 1977
Place of Birth: Providence, Rhode Island, USA
Origin: Hong Kong
Occupation: Actor
Other Names: On Chi-Kit, An Zhijie, An Zhi-Jie, Andy On Chi-Kit

Vòm Trơi  8 - Page 33


Andy On (Chinese: 安志杰; pinyin: Ān Zhìjié; Cantonese Yale: On Chi Kit) (born 11 May 1976) is a Taiwanese American actor and martial artist.———————–

An Chí Kiệt là một người Mỹ gốc Hoa nên An Chí Kiệt có thể nói thông thạo tiếng Anh và tiếng Hoa.

Anh bắt đấu sự nghiệp điện ảnh khi được mời thay thế Lý Liên Kiệt đóng chính trong phần 2 bộ phim Black Mask với tựa đề Black Mask 2: City of Masks (2002).
An Chí Kiệt đoạt giải Nam diễn viên mới xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Hong Kong cho vai diễn trong phim Star Runner (2003). Đây là lần thứ hai anh đóng cùng Thành Long.

Sau thành công đó, An Chí Kiệt xuất hiện trong các bộ phim như Dragon Squad (2005), Lethal Angels, Election 2, Fatal Contact, Nothing Is Impossible (2006), Invisible Target, Mad Detective (2007), Three Kingdoms: Resurrection of the Dragon (2008), Bad Blood, True Legend, Shanghai, Crossing Hennessy (2010), The Lost Bladesman, White Vengeance (2011), The Viral Factor, Naked Soldier, Cold War (2012).

Sau SPECIAL ID, An Chí Kiệt đã góp mặt trong các phim Angel Warriors (2013) và Cyber (2014).

Ngoài sự nghiệp đóng phim, An Chí Kiệt còn là một ca sĩ. Anh ra mắt một vài ca khúc, trong đó có Angel of Mine.
Sở thích của ảnh là võ thuật và video game.

An Chí Kiệt được coi là một trong những diễn viên chăm chỉ nhất trong thế hệ các ngôi sao trẻ tại Hong Kong hiện nay

Qua hơn 10 năm sự nghiệp, An Chí Kiệt sở hữu số lượng vai diễn khá đáng nể, đa số là trong các bộ phim hành động, hình sự có chất lượng tốt. Đặc biệt, anh rất có duyên với các vai phản diện, và đã không ít lần được đọ sức cùng những ngôi sao võ thuật nổi tiếng như Thành Long, Chân Tử Đan, Ngô Kinh, Triệu Văn Trác,…


On was born on 11 May 1976, in Providence, Rhode Island. As a native of the USA, Andy On can speak English, Mandarin and a bit of Cantonese. Andy On was approached by China Star founder Charles Heung and filmmaker Tsui Hark to take over the role of one of Jet Li’s film characters, Black Mask, in Black Mask 2: City of Masks (2002). Despite the poor reviews and the bad box office, Andy continued to act and, in fact, improve in not only martial arts but acting as well. Like fellow Hong Kong film star Nicholas Tse, Andy trained in martial arts under Chung Chi Li, the leader of the Jackie Chan Stunt Team. He began training with him in 2001 for the film Looking for Mister Perfect / Kei fung dik sau (2003), which was released 2 years later. Andy On trained in wushu at the Shaolin Temple and studied film fighting under former Jackie Chan Stunt Team leader Nicky Li for his first film,Looking for Mister Perfect, which was shot before Black Mask 2: City of Masks but released in 2003. Andy On continued his acting career with his fair share of injuries, sustaining a hamstring injury on the set of New Police Story (2004) in one of the two fights against Jackie Chan.

Andy On was nominated and won the Hong Kong Film Award for Best New Actor Award for his role in Star Runner / Siu nin a Fu (2003). He shared the screen with the man who influenced him, Jackie Chan, in New Police Story. Andy On has also won the Best New Artist Award in 2004 at the Hong Kong Film Awards for his role as Tank Wong in Siu nin a Fu, beating favorite Vanness Wu by only one-tenth of the votes.

Aside from his filmmaking career, On is also a singer. He has released some tracks, including a duet with Jolin Tsai called “Angel of Mine” and others. His hobbies are martial arts and video games. He continues to train in Wing Chun Kung Fu with good friend, actor and martial artist Philip Ng, and has studied Thai boxing under former world kickboxing champion and actor Billy Chau in preparing for Star Runner.

During production of The Three Kingdoms: Resurrection of the Dragon (2008), Andy was hit in the face by a stuntman during an action sequence. Andy cut his lip and after seven surgeries, sports a small scar on his lip. He considers the scar a “trophy” for his hard work in the film.

Short Funny Jokes! – Truyện Vui Ngắn!

After having died, a couple souls flied to the heaven gate, St.Pierre opened the door and informed that for one time of unfaithfulness to each other in their life they will be prod by a needle.
After being prod 5 times, the wife turned to ST.Poerre and asked:
“Where is my husband?”
“He is lying on the sewing-machine table” St.Pierre replied.
Chung Thủy 
Hai vợ chồng nọ sau khi chết hồn bay đến cửa thiên đàng. Thánh Pierre ra mở cửa và báo cho họ biết rằng, trong đời cứ mỗi lần họ không chung thủy với bạn đời của mình sẽ bị một lần kim đâm.
Sau khi bị đâm 5 lần, bà vợ quay lại hỏi: “Chồng tôi đâu rồi?”

“Ông ta đang nằm trên bàn máy may.” Thánh Pierre trả lời.

My Daughter’s Music Lessons
“My daughter’s music lessons are a fortune to me ?”
“How is that ?”
“They enabled me to buy the neighbors’ houses at half price”.

Giá trị của những bài học nhạc
– Những bài học nhạc của con gái tôi là cả một gia sản của tôi đó.
– Tại sao vậy ?
– Chúng giúp tôi mua được các ngôi nhà của hàng xóm chỉ bằng nửa giá tiền thôi.


The River isn’t deep
A stranger on horse back came to a river with which he was unfamiliar. The traveller asked a youngster if it was deep.”No”, replied the boy, and the rider started to cross, but soon found that he and his horse had to swim for their lives.When the traveller reached the other side he turned and shouted : “I thought you said it wasn’t deep ?””It isn’t”, was the boy’s reply : “it only takes grandfather’s ducks up to their middles !”

Dòng sông không sâu
Một lữ khách đi ngựa đến một dòng sông xa lạ. Ông ta hỏi một thiếu niên xem dòng sông ấy có sâu không?
– Không đâu, – chú bé đáp, và người kỵ mã bắt đầu vượt sông.
Nhưng ngay sau đó ông nhận ra cả người lẫn ngựa đều phải bơi trối chết. Khi người lữ khách đã tới bờ bên kia, ông quay lại hét lên :
– Tao cứ tưởng mày nói là sông không sâu.
– Ðúng thế mà,  chú bé đáp và nói thêm:
– Nước sông này chỉ ngập ngang bụng lũ vịt của ông cháu thôi.

Money And Friends
“Since he lost his money, half his friends don’t know him any more”
“And the other half ?”
“They don’t know yet that has lost it”

Tiền và bạn
– Từ ngày hắn mất tiền, phân nửa bạn bè của hắn không còn biết tới hắn nữa.
– Còn nửa kia ?
– Họ chưa biết là hắn đã mất tiền.

Short Story: THE LAST LEAF – by O Henry ***Truyện ngắn: CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG

Chiếc lá cuối cùng

… được O. Henry sáng tác năm 1907, là một truyện ngắn nổi tiếng được biết đến nhiều nhất, đã được đưa vào …

Trong một quận nhỏ phia đông Washington, các con đường chạy ngoằn nghoèo một cách điên dại, cắt quãng thành những dải nhỏ gọi là “vùng”. Những …  (Xin xem tiếp phần tiếng Việt bên dưới)


O. Henry

… is the pen name of William Sydney Porter (1862 – 1910). The stories he wrote are known for their clever twist endings — and his personal life was as interesting as any story !

Besides being a well known writer, under the O. Henry name, Porter was a singer and musician. His life became troubled when his wife suffered from tuberculosis and he lost his job, at the Bank he worked for, when they accused him of embezzlement . Later he was indicted and arrested but he continuously denied the charges. When it came time to stand trial, he fled to Honduras but later came back when his wife was dying. He ended up standing trial for the embezzlement and sentenced to five years in an Ohio Penitentiary. While in prison he continued writing his stories and a friend would mail them to the publisher so that it wouldn’t be known he was in prison. Later after being released, and his writing became successful, he began drinking heavily and his health deteriorated. He died in 1910 of cirrhosis of the liver, diabetes and an enlarged heart.

The following is one of his well-known short stories.


In a little district west of Washington Square the streets have run crazy and broken themselves into small strips called “places.” These “places” make strange angles and curves. One Street crosses itself a time or two. An artist once discovered a valuable possibility in this street. Suppose a collector with a bill for paints, paper and canvas should, in traversing this route, suddenly meet himself coming back, without a cent having been paid on account!

So, to quaint old Greenwich Village the art people soon came prowling, hunting for north windows and eighteenth-century gables and Dutch attics and low rents. Then they imported some pewter mugs and a chafing dish or two from Sixth Avenue, and became a “colony.”

At the top of a squatty, three-story brick Sue and Johnsy had their studio. “Johnsy” was familiar for Joanna. One was from Maine; the other from California. They had met at the table d’hôte of an Eighth Street “Delmonico’s,” and found their tastes in art, chicory salad and bishop sleeves so congenial that the joint studio resulted.

That was in May. In November a cold, unseen stranger, whom the doctors called Pneumonia, stalked about the colony, touching one here and there with his icy fingers. Over on the east side this ravager strode boldly, smiting his victims by scores, but his feet trod slowly through the maze of the narrow and moss-grown “places.”

Mr. Pneumonia was not what you would call a chivalric old gentleman. A mite of a little woman with blood thinned by California zephyrs was hardly fair game for the red-fisted, short-breathed old duffer. But Johnsy he smote; and she lay, scarcely moving, on her painted iron bedstead, looking through the small Dutch window-panes at the blank side of the next brick house.

One morning the busy doctor invited Sue into the hallway with a shaggy, gray eyebrow.

“She has one chance in – let us say, ten,” he said, as he shook down the mercury in his clinical thermometer. ” And that chance is for her to want to live. This way people have of lining-u on the side of the undertaker makes the entire pharmacopoeia look silly. Your little lady has made up her mind that she’s not going to get well. Has she anything on her mind?”

“She – she wanted to paint the Bay of Naples some day.” said Sue.

“Paint? – bosh! Has she anything on her mind worth thinking twice – a man for instance?”

“A man?” said Sue, with a jew’s-harp twang in her voice. “Is a man worth – but, no, doctor; there is nothing of the kind.”

“Well, it is the weakness, then,” said the doctor. “I will do all that science, so far as it may filter through my efforts, can accomplish. But whenever my patient begins to count the carriages in her funeral procession I subtract 50 per cent from the curative power of medicines. If you will get her to ask one question about the new winter styles in cloak sleeves I will promise you a one-in-five chance for her, instead of one in ten.”

After the doctor had gone Sue went into the workroom and cried a Japanese napkin to a pulp. Then she swaggered into Johnsy’s room with her drawing board, whistling ragtime.

Johnsy lay, scarcely making a ripple under the bedclothes, with her face toward the window. Sue stopped whistling, thinking she was asleep.

She arranged her board and began a pen-and-ink drawing to illustrate a


magazine story. Young artists must pave their way to Art by drawing pictures for magazine stories that young authors write to pave their way to Literature.

As Sue was sketching a pair of elegant horseshow riding trousers and a monocle of the figure of the hero, an Idaho cowboy, she heard a low sound, several times repeated. She went quickly to the bedside.

Johnsy’s eyes were open wide. She was looking out the window and counting – counting backward.

“Twelve,” she said, and little later “eleven”; and then “ten,” and “nine”; and then “eight” and “seven”, almost together.

Sue look solicitously out of the window. What was there to count? There was only a bare, dreary yard to be seen, and the blank side of the brick house twenty feet away. An old, old ivy vine, gnarled and decayed at the roots, climbed half way up the brick wall. The cold breath of autumn had stricken its leaves from the vine until its skeleton branches clung, almost bare, to the crumbling bricks.

“What is it, dear?” asked Sue.

“Six,” said Johnsy, in almost a whisper. “They’re falling faster now. Three days ago there were almost a hundred. It made my head ache to count them. But now it’s easy. There goes another one. There are only five left now.”

“Five what, dear? Tell your Sudie.”

“Leaves. On the ivy vine. When the last one falls I must go, too. I’ve known that for three days. Didn’t the doctor tell you?”

“Oh, I never heard of such nonsense,” complained Sue, with magnificent scorn. “What have old ivy leaves to do with your getting well? And you used to love that vine so, you naughty girl. Don’t be a goosey. Why, the doctor told me this morning that your chances for getting well real soon were – let’s see exactly what he said – he said the chances were ten to one! Why, that’s almost as good a chance as we have in New York when we ride on the street cars or walk past a new building. Try to take some broth now, and let Sudie go back to her drawing, so she can sell the editor man with it, and buy port wine for her sick child, and pork chops for her greedy self.”

“You needn’t get any more wine,” said Johnsy, keeping her eyes fixed out the window. “There goes another. No, I don’t want any broth. That leaves just four. I want to see the last one fall before it gets dark. Then I’ll go, too.”

“Johnsy, dear,” said Sue, bending over her, “will you promise me to keep your eyes closed, and not look out the window until I am done working? I must hand those drawings in by to-morrow. I need the light, or I would draw the shade down.”

“Couldn’t you draw in the other room?” asked Johnsy, coldly.

“I’d rather be here by you,” said Sue. “Beside, I don’t want you to keep looking at those silly ivy leaves.”

“Tell me as soon as you have finished,” said Johnsy, closing her eyes, and lying white and still as fallen statue, “because I want to see the last one fall. I’m tired of waiting. I’m tired of thinking. I want to turn loose my hold on everything, and go sailing down, down, just like one of those poor, tired leaves.”

“Try to sleep,” said Sue. “I must call Behrman up to be my model for the old hermit miner. I’ll not be gone a minute. Don’t try to move ’til I come back.”

Old Behrman was a painter who lived on the ground floor beneath them. He was past sixty and had a Michael Angelo’s Moses beard curling down from the head of a satyr along with the body of an imp. Behrman was a failure in art. Forty years he had wielded the brush without getting near enough to touch the hem of his Mistress’s robe. He had been always about to paint a masterpiece, but had never yet begun it. For several years he had painted nothing except now and then a daub in the line of commerce or advertising. He earned a little by serving as a model to those young artists in the colony who could not pay the price of a professional. He drank gin to excess, and still talked of his coming masterpiece. For the rest he was a fierce little old man, who scoffed terribly at softness in any one, and who regarded himself as especial mastiff-in-waiting to protect the two young artists in the studio above.

Sue found Behrman smelling strongly of juniper berries in his dimly lighted den below. In one corner was a blank canvas on an easel that had been waiting there for twenty-five years to receive the first line of the masterpiece. She told him of Johnsy’s fancy, and how she feared she would, indeed, light and fragile as a leaf herself, float away, when her slight hold upon the world grew weaker.

Old Behrman, with his red eyes plainly streaming, shouted his contempt and derision for such idiotic imaginings.

“Vass!” he cried. “Is dere people in de world mit der foolishness to die because leafs dey drop off from a confounded vine? I haf not heard of such a thing. No, I will not bose as a model for your fool hermit-dunderhead. Vy do you allow dot silly pusiness to come in der brain of her? Ach, dot poor leetle Miss Yohnsy.”

“She is very ill and weak,” said Sue, “and the fever has left her mind morbid and full of strange fancies. Very well, Mr. Behrman, if you do not care to pose for me, you needn’t. But I think you are a horrid old – old flibbertigibbet.”

“You are just like a woman!” yelled Behrman. “Who said I will not bose? Go on. I come mit you. For half an hour I haf peen trying to say dot I am ready to bose. Gott! dis is not any blace in which one so goot as Miss Yohnsy shall lie sick. Some day I vill baint a masterpiece, and ve shall all go away. Gott! yes.”

Johnsy was sleeping when they went upstairs. Sue pulled the shade down to the window-sill, and motioned Behrman into the other room. In there they peered out the window fearfully at the ivy vine. Then they looked at each other for a moment without speaking. A persistent, cold rain was falling, mingled with snow. Behrman, in his old blue shirt, took his seat as the hermit miner on an upturned kettle for a rock.

When Sue awoke from an hour’s sleep the next morning she found Johnsy with dull, wide-open eyes staring at the drawn green shade.

Pull it up; I want to see,” she ordered, in a whisper.

Wearily Sue obeyed.

But, lo! after the beating rain and fierce gusts of wind that had endured through the livelong night, there yet stood out against the brick wall one ivy leaf. It was the last one on the vine. Still dark green near its stem, with its serrated edges tinted with the yellow of dissolution and decay, it hung bravely from the branch some twenty feet above the ground.

“It is the last one,” said Johnsy. “I thought it would surely fall during the night. I heard the wind. It will fall to-day, and I shall die at the same time.”

“Dear, dear!” said Sue, leaning her worn face down to the pillow, “think of me, if you won’t think of yourself. What would I do?”

But Johnsy did not answer. The lonesomest thing in all the world is a soul when it is making ready to go on its mysterious, far journey. The fancy seemed to possess her more strongly as one by one the ties that bound her to friendship and to earth were loosed.

The day wore away, and even through the twilight they could see the lone ivy leaf clinging to its stem against the wall. And then, with the coming of the night the north wind was again loosed, while the rain still beat against the windows and pattered down from the low Dutch eaves.

When it was light enough Johnsy, the merciless, commanded that the shade be raised.

The ivy leaf was still there.

Johnsy lay for a long time looking at it. And then she called to Sue, who was stirring her chicken broth over the gas stove.

“I’ve been a bad girl, Sudie,” said Johnsy. “Something has made that last leaf stay there to show me how wicked I was. It is a sin to want to die. You may bring a me a little broth now, and some milk with a little port in it, and – no; bring me a hand-mirror first, and then pack some pillows about me, and I will sit up and watch you cook.”

And hour later she said:

“Sudie, some day I hope to paint the Bay of Naples.”

The doctor came in the afternoon, and Sue had an excuse to go into the hallway as he left.

“Even chances,” said the doctor, taking Sue’s thin, shaking hand in his. “With good nursing you’ll win.” And now I must see another case I have downstairs. Behrman, his name is – some kind of an artist, I believe. Pneumonia, too. He is an old, weak man, and the attack is acute. There is no hope for him; but he goes to the hospital to-day to be made more comfortable.”

The next day the doctor said to Sue: “She’s out of danger. You won. Nutrition and care now – that’s all.”

And that afternoon Sue came to the bed where Johnsy lay, contentedly knitting a very blue and very useless woollen shoulder scarf, and put one arm around her, pillows and all.

“I have something to tell you, white mouse,” she said. “Mr. Behrman died of pneumonia to-day in the hospital. He was ill only two days. The janitor found him the morning of the first day in his room downstairs helpless with pain. His shoes and clothing were wet through and icy cold. They couldn’t imagine where he had been on such a dreadful night. And then they found a lantern, still lighted, and a ladder that had been dragged from its place, and some scattered brushes, and a palette with green and yellow colors mixed on it, and – look out the window, dear, at the last ivy leaf on the wall. Didn’t you wonder why it never fluttered or moved when the wind blew? Ah, darling, it’s Behrman’s masterpiece – he painted it there the night that the last leaf fell.”

The last leaf – Chiếc lá cuối cùng…

… được O. Henry sáng tác năm 1907, là một truyện ngắn nổi tiếng được biết đến nhiều nhất, đã được đưa vào sách giáo khoa của nhiều nước để giới thiệu văn học nước ngoài. Truyện nói về cuộc sống khổ cực của những người hoạ sĩ nghèo ở Mĩ. Cuộc sống cơ cực đã khiến Giôn-xi buông xuôi với căn bệnh sưng phổi, nhưng nhờ có chiếc lá cuối cùng Giôn-xi đã hồi sinh.

Trong một quận nhỏ phia đông Washington, các con đường chạy ngoằn nghoèo một cách điên dại, cắt quãng thành những dải nhỏ gọi là “vùng”. Những “vùng” này lọt thỏm trong những góc và đường cong lạ kì. Một con đương cắt ngang với chính nó một, hai lần. Một hoạ sĩ đã có lần khám phá là con đường có thể có giá. Ví dụ như khi một nhân viên thu ngân cầm hoá đơn của mầu vẽ, giấy và vải, sau khi đi dọc theo đường này bỗng thấy mình đã đi vòng lại chỗ cũ mà không hề thu được một xu nào cả!

Thế nên đám họa sĩ chẳng bao lâu đã kéo đến phường Greenwich, săn lùng phòng cho thuê có cửa sổ thông ra hướng bắc, góc mái kiểu thế kỷ 18, gác lửng kiểu Hà Lan, và giá thuê lại rẻ. Sau đấy họ mang vào vài lọ hợp kim thiếc, một hai cái chảo nấu ăn dã chiến, và thế là một “quần cư” thành hình.

Hai cô Sue và Johnsy cùng thuê chung một căn phòng đơn giản ở tầng trên cùng của một toà nhà ba tầng lụp xụp. “Johnsy” thực ra là tên thân mật của California. Họ đã gặp nhau tại một hiệu ăn trên đường Số Tám, và khám phá ra là họ có những sở thích tương đồng về nghệ thuật, rau diếp xoắn trộn dấm, và thời trang với tay áo giám mục. Thế là họ cùng thuê chung một căn phòng.

Đấy là vào Tháng 5. Vào tháng 11, có một kẻ ngoại nhập mang theo giá lạnh nhưng vô hình, mà các bác sĩ gọi là Viêm Phổi, rình rập trong “quần cư”, móng vuốt giá băng quệt vào đây đó. Tên giặc đã ngang nhiên hoành hành khu phía đông, hạ gục nhiều nạn nhân, nhưng hắn chỉ mới đặt chân chầm chậm qua các lối ngõ như bàn cờ của mấy “vùng” nhỏ hẹp phủ đầy rêu.

Bạn sẽ không xem Thần Viêm Phổi như một quân tử già đầy hào hiệp. Người con gái nhỏ vốn đã mất máu vì những trận gió ở Califỏnia thì lẽ ra không đáng cho một kẻ bất tài già nua bận tâm đến. Nhưng hắn đã tấn công Johnsy. Thế là cô nằm bẹp, không mấy cử động, trên chiếc giường sắt, xuyên qua khung cửa sổ kiểu Hà Lan nhìn ra bức tường trơ trụi của căn nhà gạch kế bên.

Một buổi sáng, vị bác sĩ đầy bận rộn mời Sue ra hành lang. Ông đang vẩy cái nhiệt kế thăm bệnh để mực thuỷ ngân trong đó hạ xuống.
– Cơ may khởi bệnh của cô ấy áng chừng chỉ một phần mười. Và cơ may này là tuỳ vào việc cô ấy có ý chí muốn sống hay không. Với cách con bệnh chỉ ngóng chờ công ty mai táng đến thì sách thuốc nào cũng vô dụng. Cô bạn nhỏ của cô đã bị ám ảnh là cô ấy sẽ không qua khỏi. Cô ấy có ý định gì không?
– Chị ấy… chị ấy muốn có ngày nào đó vẽ tranh phong cảnh vịnh Naples.
– Vẽ tranh à? Thật là điên rồ! Cô ấy có bận tâm nặng nề về việc gì không, chẳng hạn về một người đàn ông nào đó?
Cô Sue khịt mũi:
– Một người đàn ông à? Một người đàn ông thì có thể… mà không, bác sĩ ạ, không có chuyện như thế.
Vị bác sĩ nói:
– Thế thì là do cô ấy quá yếu rồi. Tôi sẽ cố làm mọi cách mà khoa học cho phép. Nhưng mỗi khi con bệnh của tôi bắt đầu nhẩm tính số lượng xe trong chuyến đưa đám của họ thì xem như hiệu lực của thuốc men chỉ còn một nửa. Nếu cô có cách khiến cho cô ấy hỏi han cô về thời trang mua đông thì tôi có thể đoán chắc cơ may là một phần năm, thay vì là một phần mười.
Sau khi vị bác sĩ đi khỏi, Sue đi vào phòng vẽ và khóc cho đến khi cái khăn giấy Nhật tơi tả thành bột giấy. Rồi cô đường bệ đi vào phòng của Johnsy với cái giá vẽ, miệng huýt sáo một điệu dân ca Mỹ rộn ràng.

Johnsy vẫn nằm bẹp, xem chừng không động đậy chút nào dưới tấm vải giường, mặt hướng về cái cửa sổ. Sue ngưng huýt sáo, nghĩ là bạn mình đang ngủ. Cô sắp xếp giá vẽ và bắt đầu dùng viết và mực để vẽ hình minh hoạ cho một truyện để đăng trong một tạp chí. Trong khi các hoạ sĩ trẻ tuổi phải dọn đường cho Hội Hoạ bằng cách vẽ tranh cho truyện ấy để dọn đường cho Văn Chương. Khi Sue đang phác hoạ cái quần bảnh bao và gọng kinh một tròng của một anh hùng (một tay cao bồi bang Idaho), cô nghe một tiếng nho nhỏ, lặp lại vài lần.
Cô đi vội đến bên mép giường. Johnsy đang mở mắt, nhìn ra cửa sổ, và đang đếm, đếm ngược: “mười hai”, và ít lâu sau: “mười một”, và sau đấy “mười”, rồi “chín”, rồi “tám” và “bảy” gần như liền nhau. Sue nhìn chăm chú bên ngoài cửa sổ. Có gì ở ngoài đấy đâu mà đếm? Chỉ có một khoảng sân trống buồn nản, và bức tường trơ trụi của một căn nhà gạch xa hơn chừng mười thước. Một dây thường xuân thật già cỗi, gốc vặn vẹo mục nát, leo đến giữa bức tường gạch. Ngọn gió thu lạnh đã làm rơi rụng đám lá, phơi bầy các nhánh gần như trơ trụi bám vào mấy mảng gạch vụn vỡ. Sue hỏi?
– Cái gì vậy hở bồ?
Johnsy nói, gần như thì thầm:
– Sáu. Bây giờ rơi nhanh quá. Ba ngày trước còn gần cả trăm, đếm muốn nhức đầu. Nhưng giờ thì dễ rồi. Thêm chiếc nữa. Giờ chỉ còn lại năm.
– Năm cái gì, noi cho Sue của bồ nghe nào!
– Năm chiếc lá. Trên cây thường Xuân. Khi chiếc lá cuối cùng rụng thì mình cũng sẽ ra đi. Minh đã biết như thế ba ngày nay rồi. Bác sĩ không nói cho bạn biết à.

Sue càu nhàu, với giọng khinh miệt cao quý.
– Ô hay! Minh chưa bao giờ nghe có chuyện điên khùng như vậy. Mấy cái lá thường Xuân thì có liên hệ gì đến việc bồ khỏi bệnh đâu nào? Và bồ vẫn thích cái cây này, cô nàng hư đốn ơi! Đừng có ngốc nghếch. Sáng nay ông bác sĩ nới với mình là cơ may của bồ khỏi bệnh hẳn… xem ông ấy nói gì nào… ông ấy nói cơ may chính xácd là mười trong một! Đấy cũng bằng với cơ may chúng mình có ơ New York để đáp tầu điện hay đi qua một toà nhà mới. Bây giờ ăn một tí cháo, rồi mua ít tượu vang poóc- tô cho cô bé đang bệnh, và thịt lợn cho chính tác giả ăn. Johnsy vẫn dán mắt ra ngoài cửa sổ:
– Không cần phải mua rượu vang. Thêm một chiếc nữa. Không, mình không muốn ăn cháo. Thế là còn có bốn. Mình muốn xem chiếc lá cuối cùng trước khi trời tối. Khi ấy mình cũng sẽ ra đi.
Sue nghiêng mình trên cô:
– Johnsy ơi, bồ có thể hứa nhắm mắt lại và không nhìn ra ngoài cửa sổ khi mình làm việc được không? Ngày mai mình phải đi giao mấy bức vẽ. Minh cần ánh sáng, nếu không mình phải kéo rèm xuống.
Johnsy hỏi, giọng lạnh tanh:
– Bạn có thể vẽ trong phòng kia được không?
– Mình muốn ở kề bên bồ. Hơn nữa, mình không muốn bồ cứ nhìn mãi mấy chiếc lá thường Xuân vô duyên đó.
– Cho mình biết khi nào bạn làm xong, vì mình muốn xem chiếc lá cuối cùng rụng xuống. Mình chán chờ đợi rồi.
Mình chán suy nghĩ. Mình muốn buông xuôi tất cả, và thả người trôi xuống, xuống nữa, như là một trong mấy chiếc lá mệt mỏi kia.

Johnsy nhắm mắt lại, mặt tái nhợt, năm yên như la một cái tượng bị sập đổ. – Ráng ngủ đi. Mình muốn kêu ông Behrman lên để ngồi mẫu cho mình vẽ một ông thợ mỏ già cô độc. Mình chỉ đi một phút. Đừng cựa quậy cho đến khi mình trở lại.

Ông già Behrman là một họa sĩ sống ở tầng trệt bên dưới phòng của họ. Ông đã quá sáu mươi, và có một chòm râu rậm như ông Moses hiện thân trên bức điêu khắc của Michael Angelo. Behrman là cả một sự thất bại trong nghệ thuật. Trong bốn mươi năm ông vung vẩy chiếc cọ mà không hề chạm gần đến vạt áo của Người Tình. Ông luôn luôn muốn vẽ nên một kiệt tác, nhưng chưa bao giờ bắt đầu. Trong vài năm nay ông không vẽ được gì ngoại trừ thỉnh thoảng ít nét quấy quá cho giới thương mại và quảng cáo. Ông kiếm tiền chút đỉnh bằng việc ngồi làm mẫu cho các hoạ sĩ trẻ trong quần cư khi họ không muốn trả theo giá của người mẫu chuyên nghiệp. Ông uống rượu gin lu bù, và vẫn nói đến kiệt tác sắp đến của ông. Còn lại thì Behrnam là một ông già nhỏ thó nhưng dữ tợn, hay chửi như té tát người nào tỏ ra yếu đuối, và xem mình như là con chó giữ nhà để bảo vệ cho hai hoạ sĩ trẻ sống ở tấng trên.

Sue tìm gặp behrman khi ông nồng nặc mùi rượu dâu trong căn phòng nhỏ tối tù mù. Trong một góc là cái giá vẽ với khung vải trống trơn, suốtt hai mươi lăm năm vẫn chờ đợi đường nét đầu tiên của một kiệt tác. Cô nói cho ông nghe về chuyện hão huyền của Johnsy, về việc cô nàng – quả thật nhẹ tênh và mỏng manh như một chiếc lá – sẽ trôi đi khi sự bám víu của cô vào trần thế vốn đã yếu sẽ yếu thêm.

Ông già Behrman, với cặp mắt đỏ sòng sọc, lớn tiếng kinh thường và chế diễu cho những điều tưởng tượng ngốc nghếch:
– Khốn khổ! ở đời sao lại có người ngu xuẩn muốn chết vì mấy cái lá rụng từ một dây leo vô duyên như vậy? Tao chưa bao giờ nghe có chuyện này. Không tao sẽ không ngòi làm mẫu cho một đứa ẩn cưa ngu ngốc như mày. Tại sao mày lại để ý tưởng khùng điên đấy đi vào đầu của nó? Ôi dào, cái con nhỏ Johnsy khốn khổ!
– Chị ấy đang yếu lắm, và cơn sốt làm cho đầu óc chị ấy trở nên bệnh hoạn đầy những mơ tưởng kỳ quái. Được rồi, nếu ông không muốn ngồi làm mẫu cho tôi cũng được. Nhưng tôi nghĩ ông là một ông già xấu tính – già vô tích sự.
Ông Behrman tru tréo lên:
– Mày đúng là đàn bà! Ai bảo tao không muốn ngồi làm mẫu? Đi lên đi. Tao sẽ đến. Cả nửa giờ đồng hồ rồi tao đã nói là tao sẵn sàng ngồi. Trời ơi! Đây không phải là chỗ cô Johnsy có thể năm bẹp dưỡng bệnh được. Một ngày nào đấy tao sẽ vẽ nên một kiệt tác, và bọn mình sẽ rời đi nơi khác. Trời ơi! Đúng là phải như thế.
Johnst đang ngủ khi họ lên. Sue buông cái rèm cửa xuống, ra dấu bảo Behrman đi vào phòng kia. Trong đấy, xuyên qua khung cửa sổ họ nhìn dây thường
Xuân với nỗi lo sợ. Rồi họ nhìn nhau một lúc, không nói lời nào. Một cơn mưa giá lạnh đang ập xuống dai dẳng, pha cùng với tuyết. Trong chiếc áo xanh cũ kỹ, Behrman ngồi làm mẫu, giả làm một thợ mỏ ẩn cư, ngồi trên một cái ấm lật ngược giả làm một tảng đá.

Khi Sue thức giấc vào buổi sáng sau giấc ngủ kéo dài một giờ, cô thấy Johnsy đang vô hòn nhìn cái rèm màu sậm đã buông xuống. Johnsy thì thào:
– Kéo rèm lên. Mình muốn nhìn.
Sue mệt mỏi làm theo bạn.

– Nhưng xem kìa! Sau trận mưa vùi dập và những cơn gió xoáy dữ tợn suốt một đêm dài, vẫn còn một chiếc lá thường Xuân dựa trên bức tường gạch. Đấy là chiếc lá cuối cùng. Vẫn còn có mầu xanh thẫm gần cuống, nhưng với phần rìa te tua pha mầu vàng của sự tàn tạ, chiếc lá vẫn dũng cảm bám vào cái cành cao dăm bảy mét cách mặt đất.
Johnsy nói: – Đấy là chiếc lá cuối cùng. Mình nghĩ chắc chắn nó đã rụng đêm qua. Mình nghe tiếng gió. Nó sẽ rụng hôm nay, và mình sẽ chết cùng lúc với nó.
Sue nghiêng khuôn mặt tóp của cô kề cận cái gối:
– Cưng ơi là cưng! Nếu cưng không nghĩ đến chính bản thân cưng thì nên nghĩ đến mình đây. Mình sẽ làm được gì chứ?
Nhưng Johnsy không trả lời. Nỗi cô đơn cùng cực nhất trên thế gian là một linh hồn chuẩn bị tiếp tục cuộc hành trình bí ẩn, xa thẳm. Điều mộng tưởng dường như đã ảm ảnh cô mạnh mẽ hơn khi những dây nối buộc cô với tình bạn và với trần thế đã bị lơi lỏng.

Ngày dần trôi, và dù qua khoảng không xám xịt, họ vẫn thấy chiếc lá đơn độc bảm vào cuống của nó, dựa vào bức tường. Và rồi, khi màn đêm buông xuống, gió bắc lại thổi, trong khi mưa vẫn đập vào các cửa sổ, chảy ồng ộc xuống theo rìa mái nhà kiểu Hà Lan.
Khi đã có đủ ánh sáng buổi tinh sương, Johnsy, con người vô cảm, lại ra lệnh kéo cái rèm xuống. Chiếc lá thường Xuân vẫn còn đấy.

Johnsy nằm một hồi lâu nhìn nó. Và rồi cô gọi Sue, đang quậy nồi cháo ga trên cái bếp ga. Cô nói:
– Minh là đứa hư, Sue à. Có cái gì đó đã khiến chiếc lá vẫn ở đấy để cho thấy mình quả là độc ác. Muốn chết là một cái tội. Bây giờ bồ có thể mang cho mình chút cháo, và ít sữa pha chút rượu vang póc- tô, và… không, mang trước cho mình cái gương soi cầm tay, rồi chèn ít cái gối quanh mình, rồi mình sẽ ngồi lên để xem bồ nấu nướng.

Một giờ sau, cô nói:
– Sue à, một ngày nào đấy mình sẽ vẽ cảnh vịnh Naples. Ông bác sĩ đến vào buổi xế chiều, và khi ông trở ra Sue có cớ để đi ra ngoài hành lanh. Ông nắm lấy bàn tay gầy, run rẩy của Sue đặt trong tay ông.
– Cơ may ngang bằng. Với công chăm sóc tận tuỵ của cô, cô sẽ thắng. Và giờ tôi phải đến thăm một ca khác ở tầng dưới. Người bệnh là Behrman – tôi nghĩ chừng đâu là một hoạ sĩ. Cũng viêm phổi. Ông ta già cả, yếu đuối, cơn bệnh lại là cấp tính. Không có hi vọng gì, nhưng tôi sẽ đưa ông đến bệnh viện để được thoải mái hơn. Ngày kế, ông bác sĩ bảo Sue:
– Cô ấy qua khỏi cơn nguy rồi. Cô đã thắng. Bây giờ chỉ cần dinh dưỡng và chăm sóc – chỉ có thế thôi. Buổi chiều ấy, khi Johsy đang đan một cái khăn quàng len mầu lam thật đậm và xem vẻ rất vô dụng, Sue đến bên giường cô, đặt cánh tay quanh cô và cũng quanh mấy cái gối.

– Mình có chuyện này nói cho bồ biết, cái con chuột trắng ơi. Ông Behrman qua đời hôm nay ở bệnh viện vì chứng viêm phổi. Ông ấy nhuốm bệnh chỉ trong có hai ngày. Người gác dan tìm thấy ông sáng ngày đầu tiên trong căn phòng tầng dưới, thất thủ với cân đau đớn. Đôi giầy và quần áo ông ấy bị ướt cả, lạnh như nước đá. Họ không thể hiểu nổi ông đã đi đâu trong một đêm kinh hoàng như thế. Và rồi họ tìm thấy cái đèn bão, vẫn cháy, và một cái thang đã bị rời khỏi nơi cất giữ, vài cây cọ tơi tả, và nghiên mầu mới ít mầu xanh và vàng, bồ nhìn ra ngoài cửa sổ xem, nhìn chiếc lá thường Xuân cuối cùng trên bức tường đấy. Bồ có đặt nghi vấn tại sao nó không bao giờ bay lất phất khi có gió thổi không? Cưng ơi, đó là kiệt tác của ông Behrman đấy – ông đã vẽ nó đúng vào đêm chiếc lá cuối cùng rơi rụng.

Câu chuyện về một người lính – Nguyễn Hữu Nghiêm / SJ-California

 Kính mời,
quý Độc-giả theo dõi những lời nhận xét và bình luận đậm đà tình cảm của bài viết dưới đây của Anh Nguyễn Hữu Nghiêm và bạn-hữu.
Cám ơn Tác-giả đã giới thiệu bài viết đến Vòm Trời Magazine.

VT Magazine

Lời giới thiệu: Tôi được đọc câu chuyện về cựu trung úy Đỗ Lệnh Dũng đã khá lâu, cách đây cũng trên 10 năm dưới cái tên “Chuyện người Đỗ Lệnh Dũng”, lúc đó mới chỉ là  “chuyện viết từng kỳ” vì tùy theo cái hứng có thể nói khá bất tử “không lường trước” của  Lê Thiệp, tôi hãnh diện lắm vì mình lại được ông bạn và cũng là ông anh “tin yêu” giao bản thảo với lời nhắn “ông muốn làm gì thì làm”. Bài đã được đăng nhiều kỳ và khán giả rất say mê khi tôi còn phụ trách tờ báo của người Việt tại Nhật. Đến năm 2006, thì nhận được truyện ký “Đỗ Lệnh Dũng” từ tác giả. Với cảm nghĩ đã có xem qua, tôi không mấy chú ý đến nội dung quyển sách mà sau này tôi mới biết là đã được “hiệu đính” khá cẩn thận và phong phú khác hẳn so với “chuyện viết từng kỳ”. Mấy hôm trước nhận được bài viết dưới đây từ một thằng bạn, tôi bị lôi cuốn theo rồi đọc lại quyển sách và cũng cảm thấy bất ngờ vì mình say mê đọc lại với tốc độ quá nhanh đúng như tên bạn nhận định: “Một tốc độ đọc khá nhanh so với tuổi về chiều….”.Xin mời quí vị theo dõi bài tóm tắt dưới đây của Nguyễn Hữu Nghiêm và sau đó nếu có ….. điều kiện xin quí vị vào thẳng

Truyện ký “Đỗ Lệnh Dũng” của Lê Thiệp
Tủ sách Tiếng Quê Hương phát hành
P.O.Box 4653 – Fall Church
VA 22044 – USA

Vũ Đăng Khuê  


Câu chuyện về một người lính  

Nguyễn Hữu Nghiêm

           Phải chờ đến  8 năm kể từ khi  quyển sách được xuất bản, và sau khi tác giả là nhà văn nhà báo  Lê Thiệp qua đời vì  chứng bệnh nan y thì tôi mới có dịp đọc “Đỗ lệnh Dũng”.  Một phần vì cuộc sống khá bận rộn, và phần khác tôi đã đọc sơ qua phần giới thiệu về tác phẩm này được đăng tải trên vài tờ báo địa phương khi quyển sách ra mắt độc giả.  

         Đó là câu chuyện về một ông sĩ quan cấp Úy tên là Đỗ lệnh Dũng bị Việt Cộng bắt trên chiến trường, bị ở tù một thời gian rồi được phóng thích, sau đó được sang định cư ở Hoa kỳ. Tôi nghĩ chắc quyển sách này cũng giống như hồi ký của các người tù cải tạo mà tôi đã đọc trước đó. Như  “Đại học máu” của Hà thúc Sinh, “Đáy địa ngục” của Tạ Tỵ, “Thép Đen” của Đặng chí Bình… nên  thấy chưa cần phải tìm đọc vội. Cứ thế mà tôi lần lữa hẹn năm này cho đến năm khác cho đến cách nay mấy tháng trước.  Một người bạn tâm giao thấy tôi thích đọc sách nên gửi mua tặng cho một số sách trong đó có quyển Đỗ lệnh Dũng.  Thôi cứ xem đó là một duyên may, dù đến có hơi muộn màng.  Lúc còn trẻ, dù có bận rộn cách mấy, một quyển sách tôi có thể đọc xong trong vòng hai, ba hôm. Bây giờ  lớn tuổi, nhịp độ đọc sách của tôi chậm lại rất nhiều.  Cho nên khi cầm quyển sách gần 400 trang, tôi hơi ngại ngần một chút, không biết bao giờ mới đọc xong. Nhưng qua ngòi viết tài hoa của nhà văn Lê Thiệp, quyển sách đã lôi cuốn  tôi ngay từ trang đầu cho đến trang cuối.  Vì vậy mới ba đêm là tôi đã  đọc xong quyển sách. Một tốc độ đọc khá nhanh so với tuổi về chiều của tôi.

   Quyển truyện  kể lại một  câu chuyện rất thật của một cựu trung uý tên là Đỗ lệnh Dũng. Qua gần 400 trang sách tác giả đã ghi lại cuộc đời của nhân vật chính  từ những ngày sắp bước chân vào quân trường, những tháng ngày trong binh nghiệp, lúc sa cơ bị bắt trong trận đánh cuối cùng ở Đồng Xoài, Phước Long, rồi  bị đày ải trong các trại tù CS, cuối cùng được phóng thích và sang đoàn tụ với thân nhân tại Hoa Kỳ. Quyển sách được viết ra không nhằm mục đích vinh danh, đề cao  cá nhân hay viết  về tiểu sử nhân vật Đỗ lệnh Dũng. Nhưng là câu chuyện về những nghiệt ngã, oan khiên của  những người dân Việt Nam,  mà Đỗ lệnh Dũng là một trường hợp điển hình,  đã phải gánh chịu suốt mấy mươi năm trong và sau cuộc chiến tương tàn của hai miền Nam, Bắc. Và cũng qua quyển sách này chúng ta có thể hình dung được phần nào mức độ khốc liệt của cuộc chiến lúc bấy giờ.  Xen vào giữa các chương, tác giả cho vào các tin tức, tài liệu cập nhật hoá tình hình chính trị, quân sự, xã hội của cả 2 miền trong  thời chiến tranh và cả sau khi miền Nam bị thất thủ. Nhờ đó mà độc giả dễ dàng nắm bắt được bối cảnh không gian và thời gian của câu chuyện.

  Nhân vật chính Đỗ lệnh Dũng thể hiện nhân dáng điển hình của người lính chiến miền Nam. Cầm súng chiến đấu vì bổn phận, trách nhiệm chứ không phải vì hận thù, thích bắn giết nhau. Bản chất của họ là những người nhân ái, giàu tình cảm.  Khía cạnh nhân bản này đã được biểu hiện bởi người lính Đỗ lệnh Dũng khi anh ngậm ngùi kể lại: “…Có lần chúng tôi bắt được hai tù binh từ Bắc xâm nhập. Họ trẻ quá, hiền lành quá như những cậu học trò trung học. Tôi có thể làm tình làm tội họ, hoặc nữa là bắn họ. Tôi đã rùng mình trong suy nghĩ rằng mình có quyền định đoạt cái chết của người khác..”


  Nhưng không vì thế mà người lính miền Nam chiến đấu thiếu hăng say, thiếu dũng cảm, can cường. Và cũng vì muốn là một người lính đúng nghĩa,  Đỗ lệnh Dũng đã  từ bỏ  một chức vụ an nhàn, tùy viên cho một ông tỉnh trưởng, để xin ra được tác chiến  cùng với các đồng đội của mình.   Khi được giấy chấp thuận  sang Hoa kỳ thăm gia đình, thay vì ở lại Sài Gòn chờ ngày ra đi , nhưng vì tình chiến hữu, đồng đội ông đã trở về thăm đơn vị của mình lần cuối, để rồi bị kẹt lại trong trận đánh mở màn cho cuộc tấn chiếm miền Nam một thời gian không lâu sau đó. Để rồi đến khi bị bắt làm tù binh, bị kẻ thù ngược đãi, hành hạ, ông thản nhiên chấp nhận, chịu đựng, không lời oán trách.

   Khi bị bắt cầm tù, không phải phía đối phương tất cả đều là những kẻ hiếu chiến, khát máu. Đâu đó chúng ta vẫn còn thấy lấp lánh điểm sáng của lương tri, của tình người ở những người lính miền Bắc “…Không ngờ một sĩ quan trẻ tốt nghiệp Võ Bị Đà Lạt lại thuộc và hát vọng cổ hay như vậy. Những người lính ngồi chồm hổm phía ngoài đôi khi nổi hứng quăng thuốc lá cho tụi tôi, và có lần một người xông vào giữa đám tù vừa đi vừa chìa bao thuốc lá quăn queo mời. Anh ta nghênh ngang vừa đi vừa nói: “-Sợ đéo gì. Kỷ luật thì kỷ luật, ông đéo sợ…”

 Thật ra họ cũng chỉ như là những con ngựa bị che mắt, nạn nhân của sự lừa phỉnh, dối trá: “Em tin là anh kể chuyện thật. Nhưng như vậy thì tụi em bị lừa, lừa từ lúc mới đẻ ra cho đến khi lớn, bị lừa cho đến già. Cả đời bị lừa, cả nước bị lừa.”

    Quyển sách mở đầu với trận đánh tấn chiếm Đồng Xoài, Phước Long vào những ngày cuối năm 1974. Trận chiến này đã mở màn cho cuộc cưỡng chiếm miền Nam mấy tháng sau đó và cũng là trận chiến kết thúc cuộc đời binh nghiệp của Trung Úy Đỗ Lệnh Dũng.  Trận đánh rất khốc liệt từ lúc mở màn,  quân trú phòng chiến đấu thật dũng cảm,  nhưng dần  dần trở nên yếu thế  vì sự chênh lệch quân số và vũ khí giữa hai bên:

“Và người lính thám báo nhảy hẳn lên khỏi hàng bao cát, quay khẩu M72 bắn. Chiếc T54 trúng đạn chao sang một bên nhưng vẫn chầm chậm lăn về phía hàng rào, pháo tháp trên với nòng đại bác 100 ly hướng về phía chúng tôi. Tôi nhìn thấy họng đại bác khạc lửa và sau đó là tiếng nổ. Người lính M72 lãnh nguyên trái đạn, chiếc áo giáp bay ra như bươm bướm, trắng cả một khoảng giao thông hào.

Tôi không thấy thịt xương của anh ta, có lẽ cả người bị đạn 100 ly đẩy tuốt đi tận đâu. M72 không đủ sức hạ T54 vì chiến xa của địch đã được cải tiến thành xe hạ thấp và có độ nghiêng khiến đạn M72 bị trượt đi.”


“…Vừa lui cui chạy dọc theo phía bao cát tôi thấy hai nghĩa quân đang đứng ôm M16 hướng ra ngoài. Một trái 122 ly nổ giữa sân, đất cát bắn tung toé. Chiếc cột cờ gãy ngang, lá cờ vẫn vướng vào dây rách lỗ chỗ. Người nghĩa quân quay sang nói với tôi:

– Tội lá cờ, để em ra lấy.

Tôi chưa kịp cản thì anh ta đã lao ra giữa sân. Một trái 122 ly nữa nổ tung. Người nghĩa quân ngã gục trên lá cờ và chỉ một giây sau đó, xác anh bật tung lên vì trái lựu đạn của anh có lẽ đã tuột kíp nổ. Người nghĩa quân nằm đó bất động, cờ tẩm máu đỏ rách bươm quấn lấy đầu anh….”

   Những cái  chết thật bi hùng của người lính chiến VNCH. Sau đó Đồng Xoài thất thủ và trung úy Đỗ lệnh Dũng bị giặc bắt khi trên đường tháo chạy. Và từ đó ông bắt đầu những năm tháng bị giam cầm đày ải trong ngục tù CS được mỹ từ hoá bằng tên trại cải tạo. Trong những ngày đầu bị cầm tù, ông ngồi tưởng nhớ lại những ngày tháng trước của mình. Ở đây tác giả Lê Thiệp đã dùng kỹ thuật flashback khá tài tình. Đây là con dao hai lưỡi, nếu dùng một cách khéo léo sẽ làm cốt truyện thêm sinh động, nhưng ngược lại nếu vụng về sẽ làm người đọc dễ bị lầm lộn về thời gian, không gian, không biết chuyện nào xảy ra trước, chuyện nào xảy ra sau.

   Nhưng quyển sách không chỉ toàn là những máu lửa giết chóc trong chiến tranh, những đày đoạ tàn bạo của ngục tù và cai tù CS. Trong quyển sách không thiếu những đoạn văn thật đẹp, thật ướt át đầy tình cảm. Như  cuộc tình đầu tiên:

“Dung siết nhẹ tay tôi không nói năng gì. Tôi ngửi thấy mùi thơm của hơi thở. Tôi nghe thấy cả tiếng tim mình hay tiếng tim Dung đang đập. Đá ở bãi Ô Quắn nhiều và lớn. Hai đứa mò mẫm, tôi đưa tay cho Dung níu, kéo nàng lên.

Sóng biển rì rào đập vào đá, bọt tung trắng xóa. Đêm thẫm mầu ngoài xa. Khi tôi hôn nàng, mới đầu Dung như muốn đẩy tôi ra nhưng ngay sau đó, tay nàng vòng qua cổ tôi. Hai đứa hôn nhau như thể đã chờ đợi từ kiếp nào. Môi Dung nóng bỏng, đượm vị mặn của biển. Tôi lùa tay trong tóc nàng. Dung từ từ ngả người trên tảng đá, hai tay xỏa ra, ngực phập phồng trong chiếc áo pull xanh mầu lá chuối. Tôi chống tay cúi xuống. Mặt nàng lung linh trong đêm, như thật, như mơ, như từ cõi xa xăm nào hiện về, tôi nhẹ nhàng và rồi chúng tôi quấn lấy nhau. ..”

  Nhưng rồi cuộc tình cũng không vẹn tròn, đôi tình nhân phải chịu cảnh ly tan, chia lìa theo vận mệnh đau thương của đất nước.  Anh bình thản chấp nhận, cũng như đã chấp nhận cái số phận nghiệt ngã của định mệnh dành cho mình.  Tuy nhiên cuối cùng anh cũng có được một người con gái thật lòng yêu thương anh, cảm thông những khổ đau, bất hạnh mà anh đã phải gánh chịu. Nếu cuộc tình thời trẻ tuổi thật sôi nổi, cuồng nhiệt thì mối tình sau cùng này, sau những đau thương, bão tố của cuộc đời, thật dịu dàng, đằm thắm. Dịu dàng, đằm thắm như người con gái đã cùng với anh đi suốt cuộc đời còn lại, từ khi anh còn bị cầm tù cho đến sau khi anh được phóng thích.

“Chúng tôi ngồi như vậy khá lâu, tay Thu úp lên tay tôi. Cả hai không nói năng gì. Một niềm hạnh phúc tươi mát lan khắp người, tôi như không còn là tôi nữa. Tôi quên hết những đoạ đày. Tôi coi thường những đau khổ đã trải. Từ bàn tay mát rượi của Thu tôi thấy mình đã thực sự hồi sinh, đang ngoi lên, trồi lên để sống lại…”

   Sau khi ra khỏi tù một thời gian thì ông kết hôn, tìm được việc làm, đời sống gia đình tương đối ổn định. Những tưởng sẽ sống nốt cuộc đời còn lại ở mảnh đất quê hương khốn khổ. Nhưng rồi vì tương lai của con, không muốn chúng bị nhồi sọ bởi một nền giáo dục nặng về tuyên truyền, giáo điều, nhẹ về kiến thức, luân lý,  anh cùng vợ con đành phải ngậm ngùi lià bỏ quê hương mến yêu để đi sang miền đất tự do Hoa kỳ,  đoàn tụ với những thân sau nhiều năm chia cách.


  Đóng quyển sách lại, tôi không khỏi bâng khuâng nghĩ ngợi. Số mệnh của Đỗ lệnh Dũng cũng là số phận của tất cả người dân VN gắn liền với vận mệnh ngả nghiêng, tăm tối của đất nước. Dù sao anh còn có được một kết cục có hậu, được sang miền đất tự do, nhưng còn nhiều người khác, mang số phận nghiệt ngã, bi thương cho đến ngày xuôi tay nhắm mắt. Và cũng như nhiều người khác, Đỗ lệnh Dũng chỉ muốn là con người bình thường, chẳng bao giờ muốn là một anh hùng. Khi mặc áo lính anh chỉ mong làm tròn bổn phận của người lính chiến, chiến đấu để bảo vệ non sông và có trách nhiệm với đồng đội, chiến hữu. Như chuyện cứu mạng Đại Úy cố vấn Sam Graves, anh  chỉ xem  “không có gì ghê gớm, vì đó là bổn phận của tôi, và hơn nữa vì chính mạng sống của tôi và binh sĩ dưới quyền”. Điều này thấy thật rõ nét ở những giòng chữ cuối cùng của quyển sách.  Sau khi dự buổi lễ nhằm tuyên dương những anh hùng Mỹ quốc, mà anh là một  trong số người được tuyên dương bởi những công trạng trong trận chiến VN,  khi trở về phòng anh đã tâm sự với người vợ yêu thương :

” Anh đâu có muốn làm anh hùng…Anh chỉ muốn một đời sống giản dị, bình thường, không bắn giết, không súng đạn. Ước ao đó từ hồi nhỏ nhưng rồi cả đời anh là chiến trận, là tù đày, là khổ nhục. Làm anh hùng để làm gì? “.

    Điều anh thật lòng mong muốn là được sống bình yên trong một xã hội công bằng, nhân bản, tôn trọng quyền làm người. Đó cũng là ước nguyện chung của những người dân Việt trong đó có những người đang bị đày ải, cầm tù vì đã dám lên tiếng nói tranh đấu cho dân chủ, nhân quyền. 

  Nhưng biết đến bao giờ…



 Mùa Thu 2014,
 Nguyễn Hữu Nghiêm  

Dòng Sông Trong Mưa …

Sáng đứng lại nơi xưa… nơi ‘Cơn Mưa Phùn’ ra đời những trang nhật ký… 
Sáng đứng lại nơi xưa…. để chợt lắng nghe đất trời trăn trở yên ổn trong lòng!

Dòng Sông Trong Mưa

Đứng ngắm dòng sông xưa
Dòng kỷ niệm trời mơ
Những dày vò nhung nhớ
Khắc ghi nghìn vần thơ

Dầu Trời mưa, gió mưa
Nước mưa trôi ưu tư
Chẳng thấm nổi da thịt
Chẳng thấm nổi dòng sông
Sông hạn hán giữa dòng
Ứa lệ thương nhớ sóng…

Mưa ướp lạnh cõi lòng
Lạnh cóng cả dòng sông!

Trời vẫn gió, vẫn mưa
Vẫn nhỏ lệ đong sông
Sông vẫn khô, vẫn cạn ! 
Vẫn hạn hán nhớ mong…


River Rain/

Mưa … (..Rain!)


cho đường vắng soi gương..
Ánh đèn loang loáng phố phường thành đôi.

Mưa rơi ướt má, thắm môi,
Mưa trôi mất bóng, lẻ loi chân người…

Mưa khơi giọt lệ, nụ cười,
Mưa rưng xóm nhỏ, mưa ngời đêm vui!

Mưa ơi..! mưa hãy cứ rơi
Nhưng xin mưa chớ làm trôi mộng lành…
Mộng lành..vừa dệt mong manh
Rồi khi mưa tạnh… tan nhanh đó mà

(Mộng lành..vừa dệt mong manh
Cũng theo sương lạnh long lanh… phai tàn…! )

ngọc bích ngân

Section: Movie /Mục đề: Điện-ảnh / Ser. 2 – Vol. 8 Page 28, 29, 30, 31 ***Ấn Bản Mùa Hạ – Edition Summer / Été 2015***

Brigitte Lin – Ching Hsia 
Born 3 November 1954 – is a Taiwanese Actress.
She was a popular actress, regarded as an icon of Chinese cinema, who acted in both Taiwanese and Hong Kong  movies.
She retired in 1994, although she had a minor role in the 1998 film Bishonen.

Vòm Trơi 8 - Page 28Vòm Trơi 8 - Page 30Vòm Trơi 8 - Page 29  Vòm Trơi 8 - Page 31

Tiểu sử và khởi nghiệp

Lâm Thanh Hà sinh ngày 3 tháng 11 năm 1954 tại Đài Bắc, Đài Loan.

Trong gia đình có cha làm xưởng may, mẹ ở nhà làm nội trợ, Lâm Thanh Hà là con thứ hai còn có anh cả và cô em gái, thuộc gia đình bảo thủ nề nếp gia giáo, cha mẹ dạy con rất nghiêm khắc. Tuy nhiên cả nhà đều yêu thương và chiều chuộng cô con gái nhỏ nên từ bé cô hay nhõng nhẽo.

Khi cô chuẩn bị vào trung học, lại đòi cha mẹ chuyển lên Đài Bắc vì nơi gia đình sinh sống chỉ là một quận ở tây nam Gia Nghĩa. Vì chiều con nên gia đình dọn tới Đài Bắc, hằng ngày ngoài giờ học, Lâm Thanh Hà còn cùng bạn bè đi xem phim và từ đó cô bắt đầu mơ ước làm diễn viên hoặc một cô giáo mẫu giáo để được vui chơi với trẻ thơ.



Vào năm 1972 khi mới 17 tuổi, Lâm Thanh Hà được đạo diễn Tống Tân Thọ phát hiện và mời đến để ký hợp đồng đóng phim.

Đạo diễn Tống từng chia sẻ nguyên do chọn Lâm Thanh Hà:“Tất cả đều do nhân duyên và định mệnh.

Sáng hôm đó sau khi tôi và bạn bè ghé vào một quán cà phê gần trường của cô ấy, trong khi nhâm nhi ly cà phê với điếu thuốc, mắt tôi bắt gặp một cô bé đi chung với bạn bè vừa cười vừa nói điệu bộ rất hồn nhiên nhí nhảnh, đặc biệt cô có đôi mắt thật sáng, nụ cười thật dễ thương, tôi mới lò dò đi theo qua bên kia đường đứng ở ngoài rào nhìn vào theo dõi cô bé đó, quả thật là một thiếu nữ xinh đẹp duyên dáng như đóa hoa rạng rỡ giữa đám bạn bè, đúng là nhân vật chính trong Song Ngoại mà tôi đang tìm trong thời gian gần đây, nhất định tôi không đánh mất cơ hội nên ngồi quá cà phê gần đó chờ bãi học đi theo cô bé đến tận nhà và kết quả như ngày hôm nay.”

Cô bắt đầu xuất hiện lần đầu vào năm 19 tuổi trong bộ phim Outside the Window Song Ngoại 1973.

Bộ phim chuyển thể điện ảnh từ tiểu thuyết cùng tên của Quỳnh Dao. Bộ phim này cũng đánh dấu sự hợp tác của Lâm Thanh Hà với hai nhân vật nổi tiếng của làng giải trí Hồng Kông, đó là nhà văn nữ Quỳnh Dao và nam diễn viên Tần Hán. Nhờ khả năng diễn xuất cộng thêm nét mặt khả ái, Lâm đã nhanh chóng gặt hái thành công ở Đài Loan, ngay từ bộ phim thứ hai Vân phiêu phiêu (雲飄飄, 1974…

Diễn viên hàng đầu Hồng Kông 

Đầu thập niên 1980, để tránh những chỉ trích từ dư luận Đài Loan, Lâm Thanh Hà chuyển sang đóng phim ở Hồng Kông. Tại đây cô đã gặp Từ Khắc, đạo diễn và nhà sản xuất đang lên của điện ảnh nước này, và được ông chọn vào vai nữ chính cho bộ phim kiếm hiệp được trông đợi Thục Sơn (蜀山, 1983). Bộ phim sau khi ra mắt đã rất thành công về doanh thu và được coi là tác phẩm cách mạng về mặt kĩ xảo và hình ảnh cho dòng phim kiếm hiệp Hồng Kông, còn vai diễn của Lâm Thanh Hà được đánh giá rất cao, cô được đề cử giải Vai nữ chính xuất sắc trong Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông lần thứ 3 (1984) với vai diễn này.

Năm 1985 Lâm Thanh Hà được Thành Long mời vào vai chính trong bộ phim mới của anh, Câu chuyện cảnh sát (警察故事).

Được coi là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của Thành Long trong giai đoạn ở Hồng Kông, Câu chuyện cảnh sát đã giành được giải Phim hay nhất tại Giải Thưởng Điện Ảnh Hồng Kông lần thứ 5. Còn Lâm Thanh Hà, cũng có đề cử giải Vai nữ chính thứ hai cho vai nhân chứng được viên cảnh sát Thành Long bảo vệ. Không chỉ thành công với các vai diễn trong phim võ thuật, hành động, Lâm Thanh Hà cũng chứng tỏ mình hoàn toàn có khả năng diễn tốt những vai nội tâm phức tạp với thành công của bộ phim Đao mã đán (刀馬旦,1986), một tác phẩm cũng do Từ Khắc đạo diễn.

Đỉnh cao trong sự nghiệp của Lâm Thanh Hà ở Hồng Kông là giai đoạn đầu thập niên 1990. Cô liên tục có các vai diễn thành công trong các phim Tiếu ngạo giang hồ chi Đông Phương Bất Bại (笑傲江湖之東方不敗, 1991), Tân Long Môn khách sạn (新龍門客棧, 1992), Lộc đỉnh kí (鹿鼎記, 1992), Bạch phát ma nữ truyện (白髮魔女傳, 1993).

Đặc biệt vai diễn Đông Phương Bất Bại của Lâm trong Tiếu ngạo giang hồ chi Đông Phương Bất Bại được nhớ đến vì đạo diễn Trình Tiểu Đông đã dám chọn một nữ diễn viên xinh đẹp hàng đầu Hồng Kông vào một vai đàn ông, và Lâm Thanh Hà đã không phụ sự tin tưởng của ông khi diễn rất đạt không chỉ những đoạn hành động mà cả những đoạn bộ lộ tình cảm của Đông Phương Bất Bại với Lệnh Hồ Xung (do Lý Liên Kiệt thủ vai). Sau nhiều vai diễn trong các phim hành động và hài, Lâm tham gia hai bộ phim tâm lí của đạo diễn Vương Gia Vệ, Đông Tà Tây Độc (東邪西毒, 1994) và Trùng Khánh Sâm Lâm (重慶森林, 1995). Cả hai vai Mộ Dung Yên (trong Đông Tà Tây Độc) và Người đàn bà không tên (trong Trùng Khánh Sâm Lâm) của Lâm Thanh Hà đều được đánh giá cao. Đây là giai đoạn Lâm Thanh Hà được coi là ngôi sao nữ hàng đầu của Hồng Kông và là diễn viên yêu thích của nhiều đạo diễn, Từ Khắc đánh giá cô là người không thể thay thế được còn Chu Tinh Trì khi được phỏng vấn về nữ diễn viên anh yêu thích đã lập tức trả lời rằng đó là Lâm Thanh Hà.


Tuy vậy Lâm Thanh Hà không có duyên với các giải thưởngđiện ảnh, cô chỉ một lần duy nhất đoạt giải Vai nữ chính xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Kim Mã Đài Loan năm 1990 cho phim Cổn cổn hồng trần(滾滾紅塵).

Với đỉnh cao của sự nổi tiếng, có thể nói rằng Lâm Thanh Hà là một diễn viên được săn đón nhiều nhất trong nền công nghiệp điện ảnh Hoa Ngữ. Cô đã đóng hơn 100 bộ phim.

Sau hai vai diễn trong phim của Vương Gia Vệ, Lâm Thanh Hà kết hôn với thương gia nổi tiếng họ Hình và đột ngột từ giã điện ảnh. Kể từ năm 1994 cô không còn xuất hiện trên bất cứ bộ phim nào mặc dù đã được nhiều đạo diễn và người hâm mộ đề nghị.



Bước đầu & Cuộc Đời

Lâm Thanh Hà sinh ra và lớn lên tại Đài Loan. Tháng 8 năm 1973, Lâm Thanh Hà đến Hong Kong, khi ấy Lâm tiểu thư chỉ mới vừa mới 18 tuổi, đã nhận vai chính trong bộ phim “Song Ngoại”, tác phẩm đầu tay nổi tiếng của nữ sĩ Quỳnh Dao, trong phim, cô đóng chung với nam tài tử Tần Hán.

Khi cuốn phim phát hành ra thị trường, Lâm Thanh Hà đã gây nên một cơn sốt hâm mộ, báo chí đã hết lời ngợi ca tài năng diễn xuất quá tuyệt vời của Lâm Thanh Hà, mặc dù đây chỉ mới là bước chân đầu tiên của cô tiến vào làng điện ảnh.

Tạp chí điện ảnh uy tín nhất thời đó đã không tiếc lời ca ngợi: “Thật sự không thể dùng ngòi bút để diễn tả nét đẹp khả ái của Thanh Hà và tài năng diễn xuất quá xuất sắc, quá tuyệt vời của cô ta. Một nhan sắc vừa quý phái cao quý trong trắng lại vừa thánh thiện.”

Cha mẹ Lâm Thanh Hà là người Sơn Đông, cha làm xưởng may, mẹ ở nhà chăm lo việc nhà, Lâm Thanh Hà là con thứ hai. Trong nhà còn có anh cả và cô em gái, thuộc gia đình bảo thủ, nề nếp, gia giáo, cha mẹ dạy con rất nghiêm khắc. Tuy nhiên cả nhà đều yêu thương Lâm Thanh Hà. Từ nhỏ được nuông chiều, nên Lâm Thanh Hà hay nhõng nhẽo, không vừa ý là rơi nước mắt, lại có tính bướng bỉnh muốn gì là phải đòi cho bằng được. Tuy nhiên Lâm Thanh Hà là đứa con gái ngoan, biết vâng lời cha mẹ, học giỏi ở nhà trường các cô giáo đều mến thương và bạn bè đều thích làm bạn.


Edition Summer-Ấn Bản Mùa Hạ 2015-Édition Été **Ser. 2 – Vol. 8 / Page 25 (Music/Âm-nhạc)**

Vòm Trơi 8 - Page 25

:Hạ trắng
(Trịnh Công Sơn)
Gọi nắng trên vai em gầy đường xa áo bay,
Nắng qua mắt buồn, lòng hoa bướm say
Lối em đi về trời không có mây
Đường đi suốt mùa nắng lên thắp đầy

Gọi nắng cho cơn mê chiều nhiều hoa trắng bay
Cho tay em dài gầy thêm nắng mai
Bước chân em về nào anh có hay
Gọi em cho nắng chết trên sông dài. .

Thôi xin ơn đời trong cơn mê này gọi mùa thu tới
Tôi đưa em về chân em bước nhẹ trời buồn gió cao
Đời xin có nhau dài cho mãi sau nắng không gọi sầu
Áo xưa dù nhàu cũng xin bạc đầu gọi mãi tên nhau

Gọi nắng cho tóc em cài loài hoa nắng rơi
Nắng đưa em về miền cao gió bay
Áo em bây giờ mờ xa nẻo mây
Gọi tên em mãi suốt cơn mê này..

Edition Summer-Ấn Bản Mùa Hạ 2015-Édition Été **Ser. 2 – Vol. 8 / Page 23 & 24 (Culture/Văn-hóa)**

Thai Céramique & Porcelaine Gốm & Sứ Thái LanThai Ceramics & Porcelain

La plus ancienne trace de céramique thaïlandaise connue jusqu’à maintenant est le Ban Chiang, daterait d’environ 3600 Chiang est un site archéologique, situé dans le district de Nong Han, Province Udon Thani, Thaïlande.

The tradition of Thai ceramics dates back to the third millennium .
The earliest trace of Thai ceramics ever recorded is the Ban Chiang, said to date back to about 3600 BCE and found in what is the present day Udon Thani Province, Thailand.
Much of the pottery and ceramics in the Thai centuries later (14th century) was influenced by ceramics from neighboring countries, but has always remained distinct by mixing indigenous styles with preferences for unique shapes, colors and decorative motifs. Vietnamese, Burmese and Chinese ceramics had been discovered around the country which later influenced the styles, shapes and intricate design patterns you now see in authentic Thai ceramics giving them their unique character.

Vòm Trơi 8 - Page 24   Theo những  cuộc khai quật khảo cổ tại huyện Nong Han khu vực  Ban Chiang, truyền thống đồ gốm & sứ Thái có lẽ đã có vào khoảng 3,600 năm trước Công Nguyên.

Từ thế kỷ thứ 13 -16, các kỹ thuật sử dụng để tạo ra các đồ Gốm & Sứ Thái đã có sự ảnh hưởng của các quốc gia lận cận như Kmer, Việt-nam, Miến-Điện & Trung-hoa về hình, dáng, và những mẫu thiết kế phức tạp.
Những ảnh hưởng đó đã tạo ra một nét đặc thù riêng của kỹ nghệ đồ gốm xứ Xiêm-La.

Chinese Painting & Peinture Chinoise
Birds & Flowers

Vòm Trơi 8 - Page 23
Flowers of the Four Seasons — Les Fleurs des Quatre Saisons
Mai – Lan – Cúc – Trúc


Bài mới: => NHÌN LẠI BÁO CHÍ THỜI ĐỆ NHỊ CỘNG HÒA – Nguyễn Quang Duy, Melbourne, Au

Một bài viết rất mới, vừa nhận được sáng hôm nay… 
(cũng là Ngày Tưởng-Niệm 11-Sept)

Kính mời quý Độc-giả cùng nhâm nhi tách trà ban sáng..
và theo dõi những lời ghi chú đầy ý-thức của Ô. Nguyễn Quang Duy.
Xin cám ơn Tác-giả. 

Vòm Trời Magazine


Nguyễn Quang Duy

Nhà báo Đỗ Hùng bị rút thẻ nhà báo, mất việc, mất chức Phó Tổng thư ký báo Thanh Niên Online chỉ vì viết bài đụng chạm lãnh tụ cho thấy báo chí thời Đệ Nhị Cộng Hòa quá tự do.
Khi ấy các nhà lãnh đạo được đưa lên mặt báo thường xuyên. Tờ Tin Sáng có mục “Tin Vịt” do “Tư trời biển” viết nêu đích danh Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu là tham quyền cố vị, hiếu chiến, thất học, tham nhũng, bất tài hay gọi ông là “Tổng thống Thẹo”, “Sáu Thẹo”…
Hằng trăm tờ báo tư nhân hoàn toàn không bị mua chuộc hoặc bị áp lực theo đường lối của chính phủ. Có báo thân chính phủ, chống cộng, có báo đối lập thậm chí có báo công khai chống đối chính phủ như tờ Tin Sáng nói trên.
Trên 50 tờ nhật báo với số in từ vài chục lên đến trăm ngàn số hằng ngày. Các nhà báo, nhà văn, nhà thơ, nhạc sĩ được tự do sáng tác và phổ biến tác phẩm không bị gò ép trong bất cứ khuôn khổ nào.
Đương nhiên trong hoàn cảnh chiến tranh việc lộ liễu tuyên truyền cho miền Bắc đã bị kiểm soát. Nhưng trên sách báo vẫn thấy rải rác những bài viết ca ngợi quốc tế cộng sản. Việc ngấm ngầm tuyên truyền cho cộng sản Việt Nam cũng không thể tránh khỏi.
Các bài dịch từ báo ngoại quốc với cái nhìn của người ngoại cuộc thậm chí thân cộng cũng thường xuyên xuất hiện trên mặt báo.
Hằng ngàn nhà in, nhà phát hành đều do tư nhân quản lý. Các tiệm sách và sạp báo tư nhân trải rộng khắp miền Nam. Thị trường sách báo hoạt động hoàn toàn tự do.
Ðiều 12 Hiến pháp 1967 ghi rõ: “Quốc gia tôn trọng quyền tự do tư tưởng, tự do ngôn luận, báo chí và xuất bản, miễn là sự hành xử các quyền này không phương hại đến danh dự cá nhân, an ninh quốc phòng hay thuần phong mỹ tục”.
Bảo Vệ Bởi Luật
Các sinh hoạt báo chí được bảo vệ bởi Luật báo chí 019/69, do Tổng thống Việt Nam Cộng hòa, Nguyễn Văn Thiệu ban hành vào ngày 30/12/1969.
Đạo luật gồm 8 chương và 69 điều. Chương 1 đã khẳng định quyền tự do báo chí là quyền tự do căn bản trong chính thể Việt Nam Cộng Hòa, miễn bài báo không phương hại đến danh dự cá nhân, an ninh quốc gia và thuần phong mỹ tục.
Nếu không có quyết định của cơ quan tư pháp không ai có quyền đóng cửa tờ báo.
Sách báo, tài liệu nước ngoài bản chính và bản dịch nếu không vi phạm đến an ninh quốc gia và thuần phong mỹ tục cũng được tự do phổ biến tại miền Nam.
Sau 30-4-1975, để tìm hiểu về chủ nghĩa cộng sản giới trí thức miền Bắc đã tìm mua những sách xuất bản trước 1975 hay những sách ngoại quốc viết về chủ nghĩa cộng sản.
Chương 2 của Bộ Luật nhấn mạnh mọi công dân đều được xuất bản báo mà không cần xin phép. Người muốn ra báo chỉ cần làm thủ tục khai báo tại Bộ Thông tin. Bộ có nghĩa vụ phải lập tức cấp chứng nhận tạm thời khi nhận đủ giấy tờ khai báo.
Ngoại kiều cũng có quyền xuất bản báo, chỉ cần Tổng trưởng Bộ Thông tin hội ý với Tổng trưởng Bộ Nội vụ cấp giấy phép.
Chương 3 nếu không có quyết định của cơ quan tư pháp, không ai có quyền tạm đình bản hay đình bản vĩnh viễn bất cứ tờ báo nào.
Trong hoàn cảnh chiến tranh để trách những thông tin vi phạm đến an ninh quốc gia chính phủ đã phải thi hành chính sách kiểm duyệt hạn chế. Tại Sài Gòn, Tổng trưởng Nội vụ có quyền ra lệnh tịch thu một tờ báo trước hay trong khi lưu hành. Tại các tỉnh, Tỉnh trưởng cũng có quyền này.
Báo chí không thể bị khởi tố khi tường thuật hay đăng tải các phiên họp, các thuyết trình, các ý kiến thể hiện quan điểm chính trị. Báo chí có quyền trích dịch mọi nguồn thông tin ngoại quốc.
Báo chí có quyền chỉ trích Chính phủ miễn là không nhằm mục đích tuyên truyền cho cộng sản.
Tự do hoạt động
Hội đồng Báo chí hay Hội Nhà báo là một tổ chức dân sự đại diện cho báo chí. Hội Đồng hoàn toàn vì quyền lợi của nhân viên tòa soạn. Mỗi báo có ít nhất 2 đại diện một là Chủ nhiệm và một ký giả đại diện của tờ báo.
Theo Đạo Luật 019/69 nhà báo là người nhận thù lao và cộng tác thường xuyên với tờ báo. Nhà báo phải có thẻ hành nghề do tờ báo cấp và đăng ký ở Bộ Thông tin.
Phóng viên ngoại quốc cũng được tự do hoạt động, nhiều người được móc nối đưa vào vùng cộng sản chiếm để làm phóng sự tuyên truyền cho cộng sản.
Trong hoàn cảnh chiến tranh cộng sản đã lợi dụng tự do báo chí để hoạt động. Nhiều ký giả, phóng viên, nhân viên tòa báo là cán bộ cộng sản nằm vùng hay làm việc cho cộng sản.
Nhật báo Tin Sáng của dân biểu đối lập Ngô Công Đức gồm nhiều người thuộc thành phần thứ ba như Nguyễn Ngọc Lan, Lý Chánh Trung, Hồ Ngọc Nhuận, Lý Quí Chung. Sau 30-4-1975, Tin Sáng được tiếp tục phát hành thêm 6 năm, được đóng cửa với lý do tờ báo đã “hoàn thành nhiệm vụ”.
Tình trạng báo đối lập tại miền Nam đã được tờ Lao Động, số ra ngày 13/07/2015, tóm gọn như sau:
“Báo đối lập bị tịch thu dài dài, chủ bút ra tòa như cơm bữa, nhưng chỉ bị “phạt miệng”, chứ không đóng một xu nào. Tịch thu thì cứ tịch thu, báo vẫn đến tay độc giả đều đều. Lí do hết sức đơn giản, báo chưa đưa đi kiểm duyệt đã phát hành rồi nên khi cảnh sát ập đến tòa soạn để lập biên bản tịch thu thì có một số tờ đã “cao chạy xa bay”…”
Tong hoàn cảnh chiến tranh và trước tình trạng nói trên ngày 4-8-1972, Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu đã ban hành Đạo Luật số 007/72.
Luật mới quy định mỗi nhật báo phải ký quỹ tại Tổng nha ngân khố 20 triệu đồng (bằng 500 lượng vàng) và 10 triệu đồng cho báo định kỳ. Ngay khi ban hành đã có 16 tờ nhật báo và 15 tờ báo định kỳ không có tiền ký quỹ phải đóng cửa.
Luật mới cũng quy định tờ nào hai lần vi phạm an ninh quốc gia và trật tự công cộng thì sẽ bị đóng cửa vĩnh viễn.
Việt Nam Cộng Hòa là một nước theo thể chế tam quyền phân lập rõ ràng: Tư pháp độc lập với Hành pháp. Cơ quan hành Pháp truy tố một tờ báo nhưng quyết định tờ báo có vi phạm an ninh quốc gia và trật tự công cộng, vi phạm ở mức độ nào là quyết định hoàn toàn của Tòa Án.
Luật mới ra đời báo chí vẫn hoạt động khá tự do. Như tháng 8 năm 1974 báo chí vẫn tiếp tục cổ vũ cho Phong trào nhân dân chống tham nhũng của Linhmục Trần Hữu Thanh, hay cổ động cho Ngày ký giả đi ăn mày, 10-10-1974.
Điểm son nền Cộng hòa
40 năm nhìn lại sinh hoạt báo chí cũng như mọi sinh hoạt khác tại miền Nam vừa tự do, vừa văn minh hơn hẳn các quốc gia trong vùng và không thua gì các quốc gia tân tiến. Đây là điểm son của nền Đệ Nhị Cộng Hòa làm nhiều người cảm thấy luyến tiếc một thời đã qua.
Một số người cho rằng chính báo chí dẫn đến sự sụp đổ của miền Nam tự do. Thực ra định mệnh của nền Đệ Nhị Cộng Hòa đã được thu xếp tại Tòa Bạch Ốc, từ Quốc Hội Hoa Kỳ thông qua Hiệp Định Ba Lê.
Một số bạn ở Việt Nam cho biết báo chí thời nay ít người đọc. Ngược lại ở hải ngoại báo chí vẫn thịnh hành. Điều này chứng tỏ nhu cầu đọc báo ở Việt Nam đã không được đáp ứng.
Trở lại với nhà báo Đỗ Hùng, bài viết của ông đã được lấy xuống không một lời giải thích, không còn thấy Facebook của ông và không ai biết việc gì đang xảy ra cho ông. Điều này chứng minh ở Việt Nam hoàn toàn không có quyền tự do ngôn luận.
Ở Việt Nam chỉ có 1 cơ quan tuyên giáo nên rất có thể không báo nào dám nhận ông làm việc. Từ góc cạnh nhân quyền ông mất cả quyền mưu cầu cuộc sống cá nhân và gia đình.
Việt Nam đang cố gắng để được tham gia Hiệp Ước Thương Mãi Xuyên Thái Bình Dương (TPP) có điều khoản về tự do báo chí, việc nhà cầm quyền cộng sản sa thải nhà báo Đỗ Hùng cho thấy họ chưa sẵn sàng tuân thủ các điều khoản sẽ ký.
Ngược lại bài học từ tự do báo chí trong nền Đệ Nhị cộng Hòa cho thấy nước Việt Nam và người Việt Nam thích nghi hơn với một thể chế tự do như đã có tại miền Nam trước 30-4-1975.
Nguyễn Quang Duy
Melbourne, Úc Đại Lợi

MẶT ĐẤT VẪN RUNG CHUYỂN! “.. Nó xảy ra trong một hang đá ở xã Quế Tân thuộc tỉnh Quang Nam mùa đông năm 1969 ..”

Vòm Trời Magazine xin được đăng lại một bài viết nhận được từ một điện-thư.

Kính mời quý-độc-giả cùng theo giỏi những lời phân tích của một câu chuyện, một trường-hợp mang ít nhiều sắc-thái Chính-trị, Quê-hương & Nhân-bản .

Chân thành cám ơn anh NHNgh., SJ/California, đã luôn tuyển chọn và gởi về Đặc-san VT những bài viết giá trị. 

VT Magazine/09,2015



Bà Lê Thị Nghê, hiện vẫn còn sống

Tất nhiên tôi không có ý định kể lại câu chuyện trong phim Giải Cứu Binh Nhì Ryan của đạo diễn Steven Spielberg, do diễn viên Tom Hanks thủ vai chính.
Và tôi cũng không muốn làm công việc của một người phê bình điện ảnh để phân tích xem phim hay, dở thế nào.
Nhưng từ lâu tôi vẫn ôm ấp ý định viết về bộ phim nổi tiếng này, bởi vì ở Việt Nam, thời chiến tranh chống Mỹ cũng từng có một câu chuyện mang một thứ triết lý nhân bản kiểu như vậy nhưng lại là một thứ nhân bản lộn đầu. Nó bị đẻ ngược, với hai chân ra trước. Nó là một thứ nhân bản màu máu, mang diện mạo của “chiến tranh nhân dân” trong khi thứ nhân bản trong phim Giải Cứu binh Nhì Ryan có màu xanh của biển cả và bầu trời.
Chuyện giải cứu binh nhì Ryan xảy ra vào giữa năm 1944 trong Thế chiến thứ 2 khi quân Mỹ đổ bộ lên vùng Normandy nước Pháp. Một biệt đội gồm 8 người do đại uý Miller chỉ huy được thành lập chỉ để đi giải cứu một anh binh nhì tên là Ryan theo lệnh của Tổng tham mưu trưởng quân đội Hoa kỳ, tướng Marshall.
Ryan là đứa con cuối cùng còn sống sót của một bà mẹ đã có ba đứa con trai chết trận. Vì thế bằng mọi giá phải đem Ryan trở về với người mẹ đau khổ ấy.
Trong cuộc giải thoát này, sáu người trong số tám người của biệt đội do đại uý Miller chỉ huy đã chết, trong đó có Miller. Biệt đội chỉ còn lại 2 người nhưng họ đã đem được người chiến sĩ dũng cảm: binh nhì Ryan về với mẹ.
Câu chuyện ở Việt Nam thì ngược lại. Nó xảy ra trong một hang đá ở xã Quế Tân thuộc tỉnh Quang Nam mùa đông năm 1969.
Trong cái hang đá kinh hoàng ấy cũng có một người mẹ tên Lê Thị Nghê 32 tuổi và một đứa con trai tên Lê Tân, 3 tháng tuổi.
Lính Mỹ càn quét qua làng Quế Tân. Thông thường thì trong những trường hợp như thế người dân thường bồng bế nhau chạy về thành phố lánh nạn. Nhưng hôm đó những người du kích Việt cộng đã buộc dân cùng họ chạy trốn vào hang Hòn Kẽm ẩn núp. Bé Lê Tân (con của bà Lê Thị Nghê) đói sữa khóc liên tục không cách gì dỗ cho nín.
Sợ bị lộ, những người du kích đã gây áp lực để bà Nghê giết chết con mình.
Nếu những người lính Mỹ trong biệt đội của đại uý Miller đã hy sinh để bảo vệ đứa con trai của một bà mẹ đau khổ, thì ở cái hang Hòn Kẽm này, những người du kích đã buộc người mẹ phải giết con mình để cho họ được sống.
Đó là thứ đạo lý gì vậy? Sao nó lại từng được ca ngợi như một “huyền thoại mẹ”, được “cải biên” thành một sự hy sinh thần thánh của người mẹ Việt Nam anh hùng “vì đại nghĩa mà giết chết con mình”?
Báo Tuổi Trẻ Online số ra ngày 09/6/2008 đã viết lại vụ này ở góc độ là: Chính dân làng trốn trong hang đã khuyên bà Nghê hy sinh đứa con để cứu mọi người.
Nhưng đoạn văn sau đây đã để lộ sơ hở:
“Súng vẫn nổ, mọi người ngồi trong hang cứ nghĩ lính biệt kích Mỹ đang đến gần hang rồi. Lúc này mọi người ngậm ngùi đành nghe theo mấy anh du kích, lại động viên cô Năm: “Thôi cô hi sinh đứa con đi…!”.
Bà Năm hôn núm ruột đang khóc: “Mẹ không bao giờ bỏ con, nhưng vì để cứu dân làng, con phải ra đi…”. Sau khi cháu tắt thở, bà cởi chiếc áo trong người đùm con lại. Bà bế thi thể của con, bò lên khỏi miệng hang về hướng tây 100m, mặc cho mưa rơi, mặc cho đạn pháo bắn rền vang, bà dùng hai tay móc đất ướt lạnh để an táng con mình.”
==> Sơ hở thứ nhất:
-Rõ ràng là bà Nghê không tự nguyện giết con mà là dân làng “đành nghe theo các anh du kích” làm áp lực buộc bà Nghê giết con.
Sơ hở thứ hai:
Bà Nghê hoàn toàn có thể “ra khỏi hang 100 mét để dùng tay móc đất đào huyệt chôn con” điều đó chứng tỏ bà không sợ lính Mỹ giết (vì họ giết bà để làm gì?).

Từ khi bà Nghê bồng xác con ra khỏi hang, đi 100 mét, cho đến khi đào xong một cái huyệt bằng tay không xong, cũng mất ít nhất một tiếng đồng hồ. Điều đó chứng tỏ lính Mỹ còn ở xa. Và rõ ràng rằng lúc ấy, thay vì giết con, bà hoàn toàn có thể bế con đi ẩn náu một chỗ khác để tiếng khóc của cháu bé khỏi gây nguy hiểm cho mấy anh du kích. Hơn nữa, với đứa bé 3 tháng tuổi trên tay, bà hoàn toàn có thể đi về làng, chẳng những không bị ai giết mà có khi mẹ con bà còn được giúp đỡ.

Vậy thì tại sao bà phải giết con?

Đó chỉ có thể là do một quyết định man rợ.

Đó là một quyết định hèn nhát và phi nhân tính.

Và sự kiện ấy đã nói lên một chi tiết rất cay đắng, đó là: những người du kích không dám cho dân làng bỏ đi vì họ cần một đám đông quần chúng để trà trộn vào.

Người mẹ “huyền thoại” ấy đến nay vẫn còn sống: quắt queo, tàn héo và đói rách. Không một ai đoái hoài, không một chút tiền trợ cấp, không một lời xin lỗi.

Bài báo nêu trên cũng đã viết về gia đình người mẹ ấy hiện nay như sau:

“Bây giờ con trai của bà Năm đã ra đi gần 40 năm và 33 năm đất nước thanh bình. Gần 200 người dân thôn Trà Linh ngày ấy bây giờ nhân lên gấp ba, đời sống tuy nghèo nhưng vẫn còn may mắn hơn bà Năm. Con gái còn lại – chị Lê Thị Liên – có chồng, có một con trai, bây giờ cũng nghèo lắm. Hiện nay vợ chồng chị lên tận Nông trường Phước Đức, huyện Phước Sơn (Quảng Nam) nhận chăm sóc khoán 4ha cao su. Vì xa quá anh chị cũng ít khi về thăm mẹ.

Bà Năm giờ ở một mình trong căn nhà tạm của con gái. Hiện nay bà đang bị nhiều bệnh và sống dưới mức nghèo khổ. Ngoài sự giúp đỡ của bà con lối xóm cùng chạy trú trong hang thời đó thì bà không được Nhà nước trợ cấp một chút gì. Có mấy lần chị Liên làm đơn xin trợ cấp cho mẹ, nhưng ngành Lao động – Thương binh và Xã hội các cấp đều trả lời “không biết xếp mẹ con bà vào diện chính sách gì”.

Vì ám ảnh triền miên, nhiều năm qua tâm trí bà tỉnh điên lẫn lộn. Chiếc khăn của đứa con ngày xưa, đến nay bà vẫn còn giữ và coi đó là “báu vật” bất ly thân. Đêm cũng như ngày, khi không tỉnh bà bế chiếc khăn đó hát ru. Rồi có những khi bà đốt nhang, một mình vào rừng, miệng nói lẩm bẩm đi tìm mộ con. Nhưng mộ con của bà đã mất dấu tích sau khi an táng do mưa quá lớn.”


Câu chuyện “Giải cứu binh nhì Ryan” và câu chuyện “Đêm kinh hoàng ở Hòn Kẽm” là hai bi kịch chiến tranh rất thảm thương và khốc liệt. Nhưng triết lý nhân bản trong hai câu chuyện đã khác nhau như ánh sáng và bóng tối.

Trong bất cứ cuộc chiến tranh nào trên mặt đất này, trách nhiệm của người lính là bảo vệ dân chứ không phải là buộc dân giết con để bảo vệ mình.

Và tự cổ chí kim, người lớn luôn đùm bọc, bảo vệ trẻ em chứ không phải trẻ em phải chết để bảo vệ người lớn.

Những người “giải phóng” Việt Nam đã không hề thấy xấu hổ về câu chuyện ở Hòn Kẽm mà còn ca ngợi nó như một thứ “lương tâm của thời đại”.

Đó là thứ lương tâm của loài sinh vật nào vậy? 


000-mat dat

(Trích trong tập tiểu luận “MẶT ĐẤT VẪN RUNG CHUYỂN”)

Để đọc thêm về chuyện: “Mẹ chôn sống con để cả làng …”

Edition Summer-Ấn Bản Mùa Hạ 2015-Édition Été **Ser. 2 – Vol. 8 / Page 21 & 22 (Poetry/Thơ)**

  Vòm Trơi  8 - Page 21    Lắng nghe lũ vịt nó kêu.
Cạp đi cạp lại cạp tiêu cái quần.
Quần ông cũng mới lần đầu.
Vá khâu nhiều mảnh sắc mầu mô-đen.

Ông thà làm kiếp dân đen.
Không làm tướng đỏ không chen với đời.
Số ông chẳng được thảnh thơi.
Sao trời đày mãi muôn đời con dân.
Số ông là số thằng bần.
Cho đi chăn vịt chẳng cần giàu sang.
Tồ cha bầy vịt làm ngang
Thóc vàng ăn hết, lại ham thịt Rồng.
Mầy đi mầy rỉa chân ông.
Làm ông chạy té, cái mông sưng vù.

Thì ra mầy tưởng ông ngu.
Ông không đến nỗi lù khù mầy ơi!
Bây giờ ông gắng im hơi.
Đến ngày đến tháng, ông xơi chúng mày.




Edition Summer-Ấn Bản Mùa Hạ 2015-Édition Été **Ser. 2 – Vol. 8 / Page 19 & 20 (Poetry/Thơ)**

Célèbre poète, dramaturge et prosateur romantique français né le 26 février 1802
à Besançon dans le Doubs, Victor Marie Hugo est décédé le 22 mai 1885 à Paris.

   Vòm Trơi  8 - Page 20



Les turcs ont passé là. Tout est ruine et deuil.

Chio, l’île des vins, n’est plus qu’un sombre écueil,

Chio, qu’ombrageaient les charmilles,
Chio, qui dans les flots reflétait ses grands bois,
Ses coteaux, ses palais, et le soir quelquefois
Un chœur dansant de jeunes filles.

Tout est désert. Mais non; seul près des murs noircis,
Un enfant aux yeux bleus, un enfant grec, assis,
Courbait sa tête humiliée;
Il avait pour asile, il avait pour appui
Une blanche aubépine, une fleur, comme lui

Dans le grand ravage oubliée.

Ah! pauvre enfant, pieds nus sur les rocs anguleux!
Hélas! pour essuyer les pleurs de tes yeux bleus
Comme le ciel et comme l’onde,
Pour que dans leur azur, de larmes orageux,
Passe le vif éclair de la joie et des jeux,
Pour relever ta tête blonde,

Que veux-tu? Bel enfant, que te faut-il donner
Pour rattacher gaîment et gaîment ramener
En boucles sur ta blanche épaule
Ces cheveux, qui du fer n’ont pas subi l’affront,
Et qui pleurent épars autour de ton beau front,
Comme les feuilles sur le saule?

Qui pourrait dissiper tes chagrins nébuleux?
Est-ce d’avoir ce lys, bleu comme tes yeux bleus,
Qui d’Iran borde le puits sombre?

Ou le fruit du tuba, de cet arbre si grand,
Qu’un cheval au galop met, toujours en courant,
Cent ans à sortir de son ombre?

Veux-tu, pour me sourire, un bel oiseau des bois,
Qui chante avec un chant plus doux que le hautbois,
Plus éclatant que les cymbales?
Que veux-tu? fleur, beau fruit, ou l’oiseau merveilleux?
– Ami, dit l’enfant grec, dit l’enfant aux yeux bleus,

Je veux de la poudre et des balles.

08-10 juillet 1828
Victor Hugo – Les Orientales

“Learn till old, live till old, and there is still three-tenths not learned “
Meaning that , no matter how old you are …
there is still more learning or studying left to do.

(Chinese Proverb)