T.Hợp các bài viết về: Vì sao ông Nguyễn Tấn Dũng bị bà Đặng Thị Hoàng Yến kiện? Vì mục đích gì? | Đặng Thị Hoàng Yến kiện Nguyễn Tấn Dũng: Có lý, nhưng cũng rất phi lý!? | Tại sao chỉ kiện cá nhân ông Nguyễn Tấn Dũng?

****

Image result for Luật lệ quanh ta (191) Cá»±u đại biểu quốc hội Đặng Hoàng Yến kiện cá»±u Thủ tướng Nguyễn Tấn DÅ©ng ra tòa quốc tếLuật lệ quanh ta (191) Cựu đại biểu quốc hội Đặng Hoàng Yến kiện cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ra tòa quốc tế
sbs.com.au | Tiến sĩ Maya Dangelas công dân Hoa Kỳ tức bà Đặng Thị Hoàng Yến cựu Đại biểu quốc hội Việt Nam khóa 13, Chủ tịch Tan Tao Energy Corporation khởi kiện cựu … (Xem tiếp)

thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng của Việt Nam ra tòa án trọng tài quốc tế ở Paris vì bà Yến cáo buộc ông Dũng hủy bỏ dự án của công ty bà khiến gây thiệt hại hơn 2,5 tỉ đô la Mỹ.

*******

Đặng Thị Hoàng Yến kiện Nguyễn Tấn Dũng: Có lý, nhưng cũng rất phi lý?
luatkhoa.org | Vài ngày qua, báo chí Việt Nam và nước ngoài quan tâm đến tình hình Việt Nam xôn xao vụ việc bà Đặng Thị Hoàng Yến (nay là bà Maya Dangelas – quốc tịch Hoa Kỳ) nộp đơn khởi kiện cựu thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ra Tòa Trọng tài ở Paris, Pháp theo Bộ Quy tắc Trọng tài của UNCITRAL vì đã có các quyết định trái pháp luật khiến bà này bị thiệt hại toàn bộ giá trị đầu tư và lợi nhuận của dự án.
Tuy nhiên, những kiểu khiếu kiện này không quá quen thuộc với bạn đọc Việt Nam và có thể khiến chúng ta nhầm lẫn các thủ tục tố tụng trong nước với các thủ tục tố tụng công pháp quốc tế; bản chất và mục tiêu của nó. Bài viết này hy vọng có thể giúp các bạn hiểu rõ hơn về vụ việc và từ đó cũng dễ tiếp nhận các thông tin trong tương lai hơn.

Dạng tranh chấp này là gì?

Hiểu một cách đơn giản nhất, bản chất của vụ kiện là dạng giải quyết tranh chấp nhà đầu tư – chính phủ (Investor – State Dispute Settlement – ISDS), theo đó, nhà đầu tư cho rằng chính phủ của một quốc gia đã không thực hiện đúng cam kết của mình ban đầu và dẫn đến thiệt hại cho khoản đầu tư mà họ đã bỏ ra. 
ISDS là một dạng tranh chấp khá đặc biệt, vì nó được thỏa thuận và cam kết thực hiện bởi các quốc gia – tức là một phần của công pháp quốc tế, song lại trao quyền khởi kiện cho chủ thể tư nhân là những nhà đầu tư có quốc tịch tương ứng. Nếu so sánh về mặt hình thức tranh chấp, vụ việc này không quá khác biệt với vụ kiện giữa nhà đầu tư Trịnh Vĩnh Bình có quốc tịch Hà Lan và chính phủ Việt Nam hồi năm 2017 … 

https://www.luatkhoa.org/2019/09/dang-thi-hoang-yen-kien-nguyen-tan-dung-co-ly-nhung-cung-rat-phi-ly/

Người viết tin rằng vụ kiện này nếu nhắm vào chính phủ Việt Nam thì hoàn toàn khả thi và có khả năng thành công theo pháp luật quốc tế lẫn pháp luật Việt Nam. Nhưng việc người bị kiện là cựu thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khiến khả năng cao là đơn kiện sẽ không thể được thụ lý theo các thủ tục của UNCITRAL vì không xác định đúng bị đơn. Hoặc vụ kiện có thể cũng chỉ nhằm mục tiêu tạo chấn động cho công luận vì một lý do chính trị nào đó.

*******

Câu hỏi quanh vụ bà Đặng Thị Hoàng Yến kiện cựu Thủ tướng Dũng?

Câu hỏi quanh vụ bà Đặng Thị Hoàng Yến kiện cựu Thủ tướng Dũng?
BBC |13 tháng 9 2019 | Cựu thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng bị cựu Đại biểu Quốc hội Việt Nam, doanh nhân Đặng Thị Hoàng Yến vừa công bố kiện ra Tòa Trọng tài, đòi bồi thường 2,5 tỷ đôla, khiến câu hỏi được đặt ra vì sao Nguyên đơn chỉ kiện cá nhân ông Dũng chứ không kiện Chính phủ Việt Nam?

Bà Đặng Thị Hoàng Yến, trong giấy tờ khởi kiện là Tiến sĩ Maya Dangelas, hiện sống tại Hoa Kỳ thuê bốn công ty luật đại diện để kiện ông Nguyễn Tấn Dũng với cáo buộc, theo Nguyên đơn, là “hồi còn giữ chức thủ tướng, ông đã hủy bỏ bất hợp pháp thỏa thuận xây dựng, sở hữu và vận hành Dự án Nhiệt điện Kiên Lương (tỉnh Kiên Giang), Việt Nam”.
Vì sao khởi kiện?
Giải thích lý do vụ kiện, Luật sư Tony Buzbee, thuộc The Buzbee Law Firm, ở Houston, Texas nói với BBC hôm 9/9:
“Tiến sĩ Dangelas và các công ty của bà đã đầu tư hơn 250 triệu đôla vào việc phát triển Dự án Nhiệt điện Kiên Lương, và bà đã phải chịu những thiệt hại đáng kể, không chỉ tiền đầu tư và chi phí pháp lý, mà còn mất số lợi nhuận khổng lồ.”
Cũng hôm 9/9, Luật sư Charles Camp, ở Washington DC, cố vấn chính cho Nguyên đơn trong vụ việc này nói với BBC rằng “việc kiện cựu thủ tướng của một quốc gia không đòi hỏi thủ tục hay tiến trình gì đặc biệt nhưng được xúc tiến với sự đồng ý của chính phủ Việt Nam”.

Trang đầu của Thông báo Vụ kiện của Nguyên đơn Đặng Thị Hoàng Yến và Bị đơn Nguyễn Tấn Dũng do văn phòng luật sư Charles Camp gửi cho BBC Tiếng Việt
Trong Thông báo Vụ kiện, Nguyên đơn viện dẫn bốn thỏa thuận chính làm căn bản pháp lý, gồm:
Thỏa thuận phân xử trong Chương IV của Hiệp định giữa Hoa Kỳ và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam về quan hệ thương mại.
Luật Đầu tư Việt Nam năm 2005 (Luật số 59-2005-QH11).
Luật Đầu tư năm 2014 (Luật số 67-2014-QH13), và quan trọng hơn,
Nghị định của Việt Nam về hình thức đầu tư giữa đối tác công và tư, số 15/2015/ NDCP (Nghị định PPP) được ban hành và ký bởi chính Thủ tướng Dũng lúc tại chức.
Vẫn theo Thông báo Vụ kiện (Claimants’s Notice of Arbitration) do bốn công ty luật đại diện cho bà Đặng Thị Hoàng Yến có trụ sở tại Washington DC, Houston – Texas và Paris, ký hôm 4/9, rồi công bố với báo chí Hoa Kỳ, ông Nguyễn Tấn Dũng khi làm thủ tướng, vào năm 2007, ký thỏa thuận đồng ý lập dự án đầu tư cho một khu công nghiệp, nhà máy điện đô thị và cảng sâu ở quận Kiên Lương với Công ty Đầu tư Tân Tạo, một công ty chị em với công ty Năng lượng Tân Tạo.
Năm 2016, chín năm sau khi thực hiện hợp đồng, ông Nguyễn Tấn Dũng ủy quyền cho hủy bỏ dự án, vi phạm trực tiếp nhiều ủy quyền và thỏa thuận đầu tư của, và giữa công ty Năng lượng Tân Tạo, phía nguyên đơn nói.
Tại sao chỉ kiện cá nhân ông Nguyễn Tấn Dũng?
Câu hỏi được đặt ra là vai trò của chính phủ Việt Nam đến đâu trong vụ việc này nhất là khi các quyết định ở hệ thống chính trị nước này thường mang tính tập thể.
Thỏa thuận bị hủy bỏ, hơn nữa, là ‘thỏa thuận ký giữa Công ty Năng lượng Tân Tạo và Chính phủ Việt Nam, được ông Dũng thể hiện, phát sinh từ thu hồi vốn đầu tư của Nguyên đơn vào dự án tại Việt Nam, theo Thông báo Vụ kiện.
Trong Thông báo Vụ kiện, Nguyên đơn viện dẫn bốn thỏa thuận chính làm căn bản pháp lý, gồm:
Thỏa thuận phân xử trong Chương IV của Hiệp định giữa Hoa Kỳ và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam về quan hệ thương mại.
Luật Đầu tư Việt Nam năm 2005 (Luật số 59-2005-QH11).
Luật Đầu tư năm 2014 (Luật số 67-2014-QH13), và quan trọng hơn,
Nghị định của Việt Nam về hình thức đầu tư giữa đối tác công và tư, số 15/2015/ NDCP (Nghị định PPP) được ban hành và ký bởi chính Thủ tướng Dũng lúc tại chức.
Vẫn theo Thông báo Vụ kiện (Claimants’s Notice of Arbitration) do bốn công ty luật đại diện cho bà Đặng Thị Hoàng Yến có trụ sở tại Washington DC, Houston – Texas và Paris, ký hôm 4/9, rồi công bố với báo chí Hoa Kỳ, ông Nguyễn Tấn Dũng khi làm thủ tướng, vào năm 2007, ký thỏa thuận đồng ý lập dự án đầu tư cho một khu công nghiệp, nhà máy điện đô thị và cảng sâu ở quận Kiên Lương với Công ty Đầu tư Tân Tạo, một công ty chị em với công ty Năng lượng Tân Tạo.
Năm 2016, chín năm sau khi thực hiện hợp đồng, ông Nguyễn Tấn Dũng ủy quyền cho hủy bỏ dự án, vi phạm trực tiếp nhiều ủy quyền và thỏa thuận đầu tư của, và giữa công ty Năng lượng Tân Tạo, phía nguyên đơn nói.
Tại sao chỉ kiện cá nhân ông Nguyễn Tấn Dũng?
Câu hỏi được đặt ra là vai trò của chính phủ Việt Nam đến đâu trong vụ việc này nhất là khi các quyết định ở hệ thống chính trị nước này thường mang tính tập thể.
Thỏa thuận bị hủy bỏ, hơn nữa, là ‘thỏa thuận ký giữa Công ty Năng lượng Tân Tạo và Chính phủ Việt Nam, được ông Dũng thể hiện, phát sinh từ thu hồi vốn đầu tư của Nguyên đơn vào dự án tại Việt Nam, theo Thông báo Vụ kiện.
Trả lời câu hỏi tại sao Nguyên đơn chỉ kiện cá nhân ông Dũng chứ không kiện Chính phủ Việt Nam, luật sư Tony Buzbee giải thích:
”Các Nguyên đơn nhắm vào cựu Thủ tướng Dũng, vừa trong vai trò là hiện thân của Nhà nước Việt Nam, vừa với tư cách của bản thân ông. Ông cựu Thủ tướng có thể chọn cách bảo vệ cá nhân mình trước tòa Trọng tài, hay tìm cách nấp sau Nhà nước mà thời ấy ông là hiện thân của, tức Việt Nam.”
Khi được hỏi có phải vì chỉ khi làm như vậy, nghĩa là nộp đơn kiện một mình ông Dũng, thì các luật sự đại diện pháp lý cho nguyên đơn mới nhận được sự hỗ trợ của chính phủ hiện tại của Việt Nam, Luật sư Tony Buzbee trả lời:
”Các nguyên đơn được sự hỗ trợ của Chính phủ hiện tại của Việt Nam để đưa cựu Thủ tướng Dũng ra Tòa Trọng tài với tư cách cá nhân, cũng như, và với tư cách một Cơ quan (Organ) của Nhà nước Việt Nam.”
”Như bị tố cáo trong Thông báo Vụ kiện, ông Dũng đã gây ra những tổn thương tài chánh nghiêm trọng không chỉ cho Nguyên đơn, mà còn cho Nhà nước Việt Nam và tất cả người dân Việt Nam đang rất cần nguồn điện bổ sung tại đất nước này.”
”Về mặt pháp lý, Nguyên đơn không cần sự hỗ trợ của Chính phủ hiện tại của Việt Nam để kiện ông Dũng ra Tòa Trọng tài, vì các hành động khiếu nại nêu trong ”Thông báo Vụ kiện” cho thấy nhiều hành vi vi phạm Hiệp định Thương mại Mỹ-Việt và các luật bảo vệ đầu tư được nêu trong thông báo này. Tuy nhiên, sự hỗ trợ của Chính phủ hiện tại của Việt Nam sẽ luôn là điều cực kỳ quan trọng đối với Nguyên đơn.”

Trang 4 của Thông báo Vụ kiện của Nguyên đơn Đặng Thị Hoàng Yến và Bị đơn Nguyễn Tấn Dũng
Tuy Luật sư Tony Buzbee giải thích như thế với BBC, nhưng một đoạn trong Thông báo Vụ kiện viết:
”Bằng cách đưa ông Dũng ra trước Tòa Trọng tài, Chính phủ Việt Nam nhất thiết phải là một bên của vụ kiện này. Tuy nhiên, tại thời điểm này, Nguyên đơn không tìm cách thu hồi thiệt hại từ Chính phủ Việt Nam, mà với sự hợp tác của Chính phủ, chỉ đòi bồi thường từ ông Dũng vì những hành động sai trái của ông khi còn làm Thủ tướng Việt Nam.
”Những thiệt hại mà Nguyên đơn phải gánh chịu trực tiếp từ hành động của ông Dũng, cả như một quan chức, và như một cá nhân, bao gồm cả vai trò đại diện cho nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, cũng như các vi phạm của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, dưới sự chỉ đạo, giám sát và kiểm soát Dự án của ông Dũng, và ông phải chịu trách nhiệm về các biện pháp bảo vệ đầu tư được cấp cho Nguyên đơn.”
Kéo dài bao lâu và khả thi tới đâu?
Chưa ai biết vụ kiện dự trù kéo dài 18 tháng này sẽ ngã ngũ ra sao.
Về mức khả thi của hồ sơ, Luật sư Charles Camp nói:
”Để thắng kiện, chúng tôi phải chứng minh rằng Bị Đơn chỉ vi phạm một trong nhiều luật bảo vệ đầu tư hoặc Hiệp định Thương mại Mỹ-Việt được nêu trong Thông báo Vụ kiện – Bị đơn vi phạm tất cả những điều này.”
Hôm 10/09/2019, Ban biên tập BBC đã gửi điện thư tới Vụ Báo chí, Bộ Ngoại Giao Việt Nam xin phản hồi từ cơ quan này và từ ông Nguyễn Tấn Dũng.
Cho đến thời điểm này, 13/9/2019, chúng tôi chưa nhận được phản hồi gì.
Dự án Nhiệt điện Kiên Lương nay ra sao?
Căn cứ vào các nguồn tin chính thống ở Việt Nam, dự án nhiệt điện Kiên Lương bị chính quyền “thu hồi” còn bên đầu tư nói họ nhận được giấy phép đầu tư nhưng sau chính quyền lại loại dự án khỏi quy hoạch điện quốc gia.
Đầu tháng 10/2018, tờ Dân Trí có bài “Nhùng nhằng dự án nhiệt điện tỷ USD Kiên Lương – tỉnh vẫn quyết thu hồi”, trong đó có đoạn viết:
“Cho rằng việc chậm trễ trong triển khai, chủ đầu tư không thực hiện nghĩa vụ thuế… là nguyên nhân khiến nhiệt điện Kiên Lương bị loại khỏi quy hoạch, lãnh đạo tỉnh Kiên Giang vẫn bảo lưu quan điểm cần thu hồi dự án.”
Vẫn nguồn tin trên cho hay tỉnh Kiên Giang dẫn ra quyết định của cấp trung ương là chính phủ Việt Nam hồi tháng 8 cùng năm:
“Theo tỉnh Kiên Giang thì tại cuộc họp về vấn đề thu hồi chủ trương đầu tư Trung tâm Điện lực Kiên Giang và Cảng nước sâu Nam Du, hồi cuối tháng 8/2017, Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã kết luận như sau: Do tiến độ triển khai chậm, đồng thời với chủ trương phát triển các nhà máy nhiệt điện tuabin khí hỗn hợp tại Kiên Giang sử dụng khí Lô B dãn đến việc Dự án Nhà máy Kiên Lương 1 và Kiên Lương 2 không có trong danh mục các dự án nguồn điện đưa vào vận hành giai đoạn đến năm 2030 trong Quy hoạch Điện VII điều chỉnh được Thủ tướng phê duyệt.”
Trang VNEconomy (18/11/2018) thì đăng tin:
“Tập đoàn Tân Tạo cho biết, để phát triển dự án này, họ đã đầu tư 270 triệu USD và hiện nay vẫn phải trả lãi cho khoản đầu tư này. Do đó, Tập đoàn Tân Tạo đó là cần bổ sung dự án Kiên Lương 1 vào Quy hoạch phát triển điện lực Quốc gia nhằm đầu nối với hệ thống truyền tải điện quốc gia.”
“Phản hồi kiến nghị của Tân Tạo, UBND tỉnh Kiên Giang cho biết, năm 2016, tỉnh Kiên Giang đã có kiến nghị Thủ tướng Chính phủ không đưa Nhà máy nhiệt điện Kiên Lương vào Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia (Quy hoạch 7) điều chỉnh và thu hồi chủ trương đầu tư Cảng nước sâu Nam Du của công ty.”

UNCITRAL là gì?

UNCITRAL, viết tắt của United Nations Commission on International Trade Law là Ủy Ban luật Thương mại Quốc tế do Liên Hiệp Quốc quản lý. Trụ sở chính nằm tại Vienna – Áo và có các chi nhánh khác ở Âu châu.
Trong các vấn đề liên quan tới thương mại quốc tế, UNCITRAL sẽ đưa ra các công việc diễn ra tại nhiều kỳ họp luân phiên ở Vienna hoặc New York – Mỹ. Trong trường hợp này nguyên đơn yêu cầu được đơn kiện được giải quyết ở Paris, Pháp.
Doanh nhân Hà Lan gốc Việt Trịnh Vĩnh Bình vào tháng Tư năm nay cũng được Tòa Trọng tài thành lập theo Quy tắc Trọng tài UNCITRAL phán quyết thắng kiện chính phủ Việt Nam trong một vụ kiện xuyên thế kỷ. Hồ sơ của ông Bình cũng được Tòa Trọng tài Quốc tế tại Paris giải quyết.

————————

Khởi động vụ kiện | Khởi đầu là trang báo mạng PRNewswire đăng bài vào ngày 6/9/2019 cho biết nhà kinh tế Mỹ và Chủ tịch Tan Tao Energy Corporation (Công ty năng lượng Tân Tạo – TEC) là tiến sĩ Maya Dangelas (tên Mỹ của bà Đặng Thị Hoàng Yến) đã khởi sự các thủ tục tố tụng chống lại cựu thủ tướng CHXHCN Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng. Lý do vì ông Dũng đã ra lệnh xóa dự án vi phạm trực tiếp thỏa thuận đầu tư giữa TEC và chính phủ VN khiến TEC thiệt hại lợi nhuận hơn 2,5 tỉ đô la Mỹ . 

Theo PRNewswire, đại diện cho các nguyên đơn trong tố tụng quốc tế này gồm Charles H.Camp (Washington D.C); Dr.Jalal El Ahdab (Paris); Anthony Buzbee (Houston); Chris Leavitt (Houston) và Minh-Tam (Tammy) Tran (Houston).
DN Đặng Thị Hoàng Yến kiện cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng

RFA đã liên lạc email với hãng Luật Buzbee vào chiều 10/9 và được Tony Buzbee, cho biết hãng luật không gặp bất cứ khó khăn nào trong vụ việc này. Đồng thời cho biết những biện hộ cho vụ kiện này đều nằm trong Thông báo Trọng tài. Hai ngày sau khi PRNewswire đăng bài thì báo mạng Global Arbitration Review cũng đã có bài đăng tải về vụ kiện trên.

Liên quan đến vấn đề này, ông Phạm Mạnh Dũng –Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam, cựu Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) trả lời trên Báo Đất Việt rằng, theo pháp luật quốc tế nói chung, nhà đầu tư không được quyền kiện một quốc gia. Tuy nhiên, để khuyến khích đầu tư nước ngoài, nhiều quốc gia trong đó có Việt Nam, đã ký các Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư song phương với nước ngoài, trong đó từ bỏ quyền miễn trừ quốc gia trong trường hợp xảy ra tranh chấp với nhà đầu tư nước ngoài. Điều này dẫn đến việc, một khi tranh chấp xảy ra, nhà đầu tư nước ngoài có quyền kiện Chính phủ Việt Nam ra trọng tài quốc tế.

Trong khi đó, Luật sư Đặng Đình Mạnh từ Sài Gòn cho RFA biết xung quanh bài báo đăng về vụ kiện cựu thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trên PRNewswire, ông cho rằng,

Thật ra anh không có tài liệu trên tay nên không có ý kiến đích xác được, nhưng anh nghỉ chủ trương ngưng dự án của bà Yến bắt đầu từ chỗ ông Dũng, từ chủ trương đó đến đời sau là người thừa hành làm cho xong nên bà Yến chọn ông Dũng khởi kiện nằm trong lý do đó”

Luật sư Mạnh cũng nhắc đến vụ kiện của việt kiều Trịnh Vĩnh Bình nhắm đến chính phủ Việt Nam và cho biết:

“Câu chuyện thú vị ở chỗ là không phải các quan chức sau khi đã nghỉ hưu có thể thoát được trách nhiệm, trong thâm tâm tôi mong bà Yến có thể thắng vụ kiện này, vì cái đó giúp lãnh đạo đương thời ý thức được trách nhiệm của mình trong khi đang làm việc, không chỉ nghĩ là về hưu là có thể hạ cánh an toàn được”.

Nhận định về các bài báo về vụ kiện của bà Đặng Thị Hoàng Yến đăng trên PRNewswire và Global Arbitration Review, Luật sư Trần Thanh thuộc Đoàn Luật sư TPHCM cũng có ý kiến trên Báo Đất Việt. Ông giả dụ rằng: “Trong trường hợp dự án Nhiệt điện Kiên Lương là vốn hoàn toàn do doanh nghiệp trong nước đầu tư, do đó việc chọn một tòa trọng tài quốc tế để xử lý các tranh chấp, cá nhân tôi cảm giác có gì đó không ổn ở chỗ dường như bị đơn ở đây nhắm tới cá nhân ông Nguyễn Tấn Dũng; nếu Tòa tuyên ông Dũng sai thì khả năng thi hành án như thế nào?”.

Dự đoán vụ kiện

Theo như vậy, điều gì sẽ xảy ra khi ngày 17/12/2018, Việt Nam đã trúng cử thành viên của Ủy ban Luật thương mại quốc tế của Liên Hiệp Quốc (UNCITRAL) nhiệm kỳ 2019-2025 trong cuộc bầu cử tại Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 73 tại New York, Mỹ.

Luật sư Lê Công Định phân tích rất kỹ về vấn đề nêu trên với RFA trong ngày 11/9:

“Việc Việt Nam trúng cử UNCITRAL hoàn toàn không liên quan vấn đề này bởi vì khi VN trở thành thành viên trong ủy ban này họ cùng tham gia soạn thảo luật và các quy tắc trọng tài quốc tế của LHQ đó chỉ là nền tảng mà tất cả các bên có khiếu kiện trọng tài muốn sử dụng quy tắc trọng tài.  Nên hoàn toàn không liên quan đến việc kiện tụng cũng như thi hành án với bất kỳ quốc gia nào trong đó có Việt Nam”

Luật sư Định cho rằng do chưa đọc cụ thể đơn khởi kiện cũng như chưa xem được thông báo trọng tài, nhưng theo những gì báo chí quốc tế tường thuật và dẫn lời luật sư của nguyên đơn thì ông cũng biết được vụ kiện nhắm vào cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Tuy nhiên, với kinh nghiệm của mình trong vấn đề trọng tài quốc tế, Luật sư Lê Công Định phân tích tiếp những hiểu biết của ông xung quanh vụ kiện này với RFA.

Trên thế giới khi nói đến trọng tài thường có hai loại trọng tài, đó là trọng tài thương mại và trọng tài đầu tư. Trong đó, trọng tài thương mại đòi hỏi chỉ có thể sử dụng đến biện pháp kiện trọng tài nếu hai bên công ty hoặc 2 cá nhân hoặc giữa công ty và cá nhân làm ăn với nhau họ có một thỏa thuận nếu tranh chấp xảy ra thì đưa ra giải quyết trọng tài nào theo thủ tục nào, thì trong trường hợp này chúng ta loại trừ lý do đó vì giữa công ty bà Yến trước đây cũng như  ông Nguyễn Tấn Dũng rõ ràng hai bên không phải là hai pháp nhân thương mại hoặc hai cá nhân thương mại hoặc giữa pháp nhân và cá nhân  có giao dịch thương mại với nhau có thỏa thuận cùng đưa ra trọng tài xét xử nếu xảy ra tranh chấp do đó trong trường hợp này chúng ta không xét đó là vấn đề trọng tài thương mại.

Thứ hai là trọng tài đầu tư: thường giữa những quốc gia với nhau họ ký hiệp định song phương về bảo hộ đầu tư ví dụ giữa VN và Hoa Kỳ, giữa VN và bất kỳ quốc gia nào Singapore, Hàn Quốc, Thái Lan thì hiệp định thương mại quy định nếu nhà đầu tư dù là cá nhân hay doanh nghiệp đầu tư qua một nước khác thì nếu xảy ra bất kỳ điều gì bất lợi hoặc đối xử bất bình đẳng đối với nhà đầu tư gây thiệt hại cho họ thì họ có quyền kiện quốc gia nơi họ đầu tư ra cơ quan trọng tài được xác định trong  hiệp định bảo hộ đầu tư theo thủ tục trọng tài nhất định ví dụ như thủ tục bà Yến kiện ông Nguyễn Tấn Dũng UNCITRAL thì trong trường hợp này bị đơn bắt buộc phải là chính phủ của quốc gia nơi nhà đầu tư đã hoặc đang thực hiện đầu tư như vậy không có chuyện kiện cá nhân hay quan chức dù đã từ nhiệm hay đang đương nhiệm trong thủ tục trọng tài về đầu tư, do đó tôi thấy vụ kiện này nói về mặt kỹ thuật rất lạ lùng đối với những người chuyên môn trong giới trọng tài quốc tế do đó nếu đưa ra tiên đoán (dựa trên sự phân loai về trọng tài thương mại và đầu tư như vừa nói) thì tôi thấy vụ kiện này chắc chắn đi vào ngõ cụt ở chỗ vì chắc chắn Hội đồng trọng tài sẽ tuyên là họ vô thẩm quyền bởi vì bị đơn xác định không chính xác

Luật sư Lê Công Định phân tích tiếp, nói một cách chính xác bị đơn là chính phủ VN thì dù Chính phủ Việt Nam dưới quyền điều khiển của ông Dũng hay ông Nguyễn Xuân Phúc thì xác định bị đơn là chính phủ VN  chính xác hơn. Xác định bị đơn là ông Nguyễn Tấn Dũng là không chính xác. Tuy nhiên, xét về khía cạnh khác không thuần về pháp lý mà Luật sư Định tạm gọi là Chính trị pháp lý, tức là các luật sư của bên nguyên đơn họ không phải là không hiểu vấn đề này nhưng tại sao họ lại tư vấn bà Yến khởi kiện cá nhân ông Nguyễn Tấn Dũng trong tư cách vừa là chính thức và là cá nhân trong việc chấm dứt dự án đầu tư nhiệt điện của bà Yến.

Luật sư Lê Công Định đặt vấn đề, tại sao phía luật sư của bà Yến lại lựa chọn điều đó?. Vì theo ông, nếu hiểu được trình tự trong trọng tài quốc tế, thì phải biết rằng, để cho đến khi Hội đồng trọng tài tuyên vô thẩm quyền trong vụ kiện này thì điều đó phải còn hơn 1 năm và có thể 2 năm nữa mới có thể tuyên. Và trong thời gian đó, Hội đồng trọng tài vẫn tiếp tục thụ lý vụ kiện, vẫn tiếp tục yêu cầu các bên nộp án phí trọng tài, tiếp tục  yêu cầu các bên giải trình cung cấp tài liệu pháp lý liên quan đến vụ kiện này và điều quan trọng là bên nguyên đơn chắc chắn lợi dụng thủ tục trọng tài vẫn đang tiến hành ít nhất trong 1 năm tới để đưa vụ việc này ra truyền thông và mục đích không phải là dùng biện pháp pháp lý bắt ông Nguyễn Tấn Dũng  đền số tiền lên 2,5 tỉ đô là cái chính là họ dùng vụ kiện này cho mục đích truyền thông có tính chất chính trị và gây áp lực lớn cho cá nhân gia đình ông Nguyễn Tấn Dũng cũng như cho Chính Phủ VN; buộc họ phải giải trình, cung cấp nhiều hồ sơ liên quan đến vụ kiện này cho hội đồng trọng tài.

Theo thông tin tại phiên họp đại hội cổ đông thường niên năm 2019 (diễn ra hôm 28/6/2019) của Công ty CP đầu tư công nghiệp Tân Tạo thì người nhận ủy quyền là ông Đặng Thành Tâm, thông báo bà Đặng Thị Hoàng Yến có kế hoạch thoái toàn bộ vốn đầu tư tại nhiều dự án, bao gồm cả dự án Nhiệt điện Kiên Lương.

Dự án Nhiệt điện Kiên Lương được Chính phủ VN giao cho TEC nghiên cứu, đầu tư và phát triển. Đến năm 2014 để tháo gỡ vướng mắc cho dự án về việc cấp bảo lãnh của Chính phủ, TEC đã chấp nhận chuyển sang đầu tư theo hình thức BOT để dự án sớm được triển khai. Vào tháng 12/2015, TEC đã ký biên bản ghi nhớ phát triển dự án với Tổng cục năng lương và thống nhất ngày vận hành thương mại vào năm 2025.

Tuy nhiên đến 29/1/2016, nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã quyết định rà soát loại bỏ dự án nhiệt điện Kiên Lương 1 ra khỏi Quy hoạch điện 7 (điều chỉnh). Chính quyết định loại bỏ dự án ra khỏi Quy hoạch điện 7 là nguyên nhân khiến dự án không triển khai được (theo báo cáo của TEC). Việc nhà đầu tư đã bỏ ra hàng trăm triệu đô la cho dự án này hay chưa vẫn còn mơ hồ vì khi loại bỏ dự án ra khỏi Quy hoạch điện 7, dự án chỉ nằm trên ý tưởng và mới có Biên bản ghi nhớ -MOU (theo một số chuyên gia phân tích). 

 

Image result for separatore lineĐả Đảo Cộng-sản trên khắp toàn thế giới !!!